نشریه پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه 5 پیاپی 20 1404 09 01 Designing an Effective Leadership Model in Digital-Centric Organizations Based on Thematic Analysis Findings طراحی الگوی رهبری اثربخش در سازمان‌های دیجیتالمحور بر اساس یافته‌های تحلیل مضمون 1 26 10.61838/jsied.364 FA مرضیه نصیری موصلو دانشجوی دکتری مدیریت دولتی گرایش رفتار سازمانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی ،تهران ایران غلامعلی طبرسا استاد، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 1404/02/06 <p>The aim of this study was to design an effective leadership model for digital-oriented organizations by identifying and explaining the components and interactions of digital leadership in the context of technological transformation. This qualitative research adopted an interpretive philosophy and used thematic analysis to identify behavioral and conceptual patterns of effective leadership. Data were collected through semi-structured interviews with 18 managers and entrepreneurs active in Tehran’s digital startups and businesses, selected purposefully based on theoretical saturation. Thematic analysis was conducted using Braun and Clarke’s six-phase framework to generate basic, organizing, and overarching themes. Four organizing themes were identified: (1) Transformational leadership in the digital context, encompassing daily digital engagement, continuous learning, and managing resistance to change; (2) Agility and flexibility within the innovative ecosystem, involving rapid decision-making, market adaptation, and resource optimization; (3) Effective communication in the digital era, emphasizing transparency, active participation, and digital collaboration; and (4) Employee empowerment and digital maturity, reflecting learning culture, digital skills development, and organizational digital culture. These converged into the overarching theme of “Integrated Digital Leadership,” representing a synthesis of technological and human dimensions of leadership. Effective leadership in digital organizations requires the integration of technological expertise, human competencies, and a transformational mindset. Digital leaders must leverage advanced technologies while fostering human capital development, promoting a learning-oriented culture, and ensuring agile decision-making under uncertainty. The resulting model offers both theoretical enrichment and practical guidance for achieving sustainable competitive advantage in the digital era.</p> <p>هدف این پژوهش طراحی الگوی رهبری اثربخش در سازمان‌های دیجیتالمحور با تأکید بر تبیین ابعاد، مؤلفه‌ها و تعاملات رهبری دیجیتال در بستر تحول فناورانه است. این پژوهش با رویکرد کیفی و بر مبنای فلسفه تفسیری انجام شد. از روش تحلیل مضمون به‌منظور شناسایی الگوهای مفهومی و رفتاری استفاده گردید. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۸ مدیر و کارآفرین فعال در استارتاپ‌ها و کسب‌وکارهای دیجیتال شهر تهران گردآوری شد. انتخاب مشارکت‌کنندگان به‌صورت هدفمند و با رعایت اصل اشباع نظری انجام گرفت. داده‌های حاصل در شش گام براساس الگوی براون و کلارک کدگذاری و تحلیل شدند تا مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر استخراج شود. تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی چهار مضمون سازمان‌دهنده اصلی شد: ۱) رهبری تحول‌گرا در بستر دیجیتال، شامل استفاده روزمره از ابزارهای دیجیتال، یادگیری مستمر، و مدیریت مقاومت در برابر تغییر؛ ۲) چابکی و انعطاف‌پذیری در زیست‌بوم نوآور، شامل تصمیم‌گیری سریع، انطباق با تغییرات بازار و تخصیص منابع محدود؛ ۳) ارتباطات اثربخش در عصر دیجیتال، شامل شفافیت اطلاعات، مشارکت فعال اعضا و استفاده از پلتفرم‌های ارتباطی؛ و ۴) توانمندسازی و بلوغ دیجیتال کارکنان، شامل ایجاد فرهنگ یادگیرنده، مهارت‌های دیجیتال و تقویت فرهنگ سازمانی دیجیتال‌محور. در سطح بالاتر، مضمون فراگیر «رهبری دیجیتال یکپارچه» شکل گرفت که هم‌زمان بر ابعاد فناورانه و انسانی رهبری تأکید دارد. یافته‌ها نشان داد رهبری اثربخش در سازمان‌های دیجیتال مستلزم ترکیب توانمندی‌های فناورانه، شایستگی‌های انسانی و نگرش تحول‌گرا است. رهبران دیجیتال باید ضمن بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، بر توسعه سرمایه انسانی، ایجاد فرهنگ یادگیری و نوآوری، مدیریت تغییر و تصمیم‌گیری سریع در شرایط عدم قطعیت تمرکز کنند. مدل پیشنهادی می‌تواند به‌عنوان چارچوب عملی برای مدیران و سیاست‌گذاران در مسیر دستیابی به مزیت رقابتی پایدار در عصر دیجیتال به‌کار رود.</p> https://jsied.org/index.php/jsied/article/download/364/238