نشریه پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه در دست انتشار 1405 07 01 Identifying the Dimensions, Components, and Indicators of Cultural Management from the Perspective of Nahj al-Balaghah شناسایی ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های مدیریت فرهنگی از منظر نهج‌البلاغه 1 23 FA محمود زمانی قمی گروه مدیریت فرهنگی و مدیریت رسانه، واحد تهران علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران علی اکبر رضایی گروه مدیریت فرهنگی و مدیریت رسانه ، واحد تهران علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران فاطمه عزیز آبادی فراهانی گروه مدیریت فرهنگی و مدیریت رسانه ، واحد تهران علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1404/06/17 <p>This study aims to systematically identify and conceptualize the main and subsidiary dimensions, components, and indicators of cultural management based on the teachings of Nahj al-Balaghah. Adopting a qualitative and applied approach, the study employed thematic analysis. Fifteen experts—including university and seminary scholars familiar with Islamic texts and experienced cultural managers—were selected through purposive and snowball sampling. Data were collected via semi-structured interviews and analyzed following Braun and Clarke’s thematic analysis framework using MAXQDA 2020. Credibility was enhanced through prolonged engagement with the data, follow-up questioning, member checking, and triangulation of perspectives. The analysis yielded 140 basic themes, 28 organizing themes, and 7 global themes as the core elements of cultural management: managers’ individual and belief-based competencies, ethical–behavioral competencies, knowledge–professional competencies, behavioral–managerial competencies, Islamic organizational culture and values, governance and leadership, and cultural management. Additionally, 42 basic themes, 8 organizing themes, and 4 global themes were identified as subsidiary elements, namely cultural context and environment, Islamic work values and ethics, Islamic decision-making, and adaptive Islamic leadership. These findings indicate a multilayered, value-driven model of cultural management rooted in Islamic teachings. Cultural management from the perspective of Nahj al-Balaghah constitutes an integrated system grounded in a theocentric worldview, justice, human dignity, and ethical leadership, offering a comprehensive framework for cultural policymaking and governance in Islamic societies.</p> <p>هدف این پژوهش شناسایی و تبیین نظام‌مند ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های اصلی و فرعی مدیریت فرهنگی مبتنی بر آموزه‌های نهج‌البلاغه است. پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد و از نظر هدف، کاربردی است. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۵ نفر از خبرگان دانشگاهی و حوزوی آشنا با متون دینی و مدیران فرهنگی باسابقه بودند که به‌صورت هدفمند و گلوله‌برفی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد و تحلیل داده‌ها بر اساس الگوی براون و کلارک با بهره‌گیری از نرم‌افزار MAXQDA 2020 صورت گرفت. برای افزایش اعتبار، از تعامل مکرر با داده‌ها، پرسش‌های پیگیری، بازبینی مشارکت‌کنندگان و سه‌سویه‌سازی استفاده شد. تحلیل داده‌ها به شناسایی ۱۴۰ مضمون پایه، ۲۸ مضمون سازمان‌دهنده و ۷ مضمون فراگیر به‌عنوان عناصر اصلی مدیریت فرهنگی انجامید که شامل شایستگی‌های فردی و اعتقادی مدیر، شایستگی‌های اخلاقی–رفتاری، شایستگی‌های دانشی–حرفه‌ای، شایستگی‌های رفتاری–مدیریتی، فرهنگ و ارزش‌های سازمانی اسلامی، حکمرانی و رهبری و مدیریت فرهنگی است. افزون بر این، ۴۲ مضمون پایه، ۸ مضمون سازمان‌دهنده و ۴ مضمون فراگیر به‌عنوان عناصر فرعی (زمینه و محیط فرهنگی، ارزش‌ها و اخلاق کار اسلامی، تصمیم‌گیری اسلامی و رهبری اسلامی تطبیقی) شناسایی شد که نشان‌دهنده ماهیت چندلایه و ارزش‌محور مدیریت فرهنگی علوی است. یافته‌ها حاکی از آن است که مدیریت فرهنگی در نهج‌البلاغه نظامی یکپارچه مبتنی بر جهان‌بینی توحیدی، عدالت‌محوری، کرامت انسانی و رهبری اخلاقی است و می‌تواند چارچوبی جامع برای سیاست‌گذاری، حکمرانی و عمل فرهنگی در جوامع اسلامی فراهم کند.</p> https://jsied.org/index.php/jsied/article/download/418/263