نشریه پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه 6 پیاپی 24 1405 05 01 The Paradigmatic Model of Good Marital Conduct Based on Islamic Sources مدل پارادایمی حسن معاشرت بر اساس منابع اسلامی 1 25 10.61838/jsied.505 FA زینب سادات میرغضنفری گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران محمدرضا جهانگیرزاده قمی گروه روانشناسی، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایران پانته آ جهانگیر گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران فریده دوکانه ای فرد گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران Journal Article 1404/10/20 <p>The present study aimed to design and explain a paradigmatic model of good marital conduct based on Islamic sources and to investigate its dimensions, causal conditions, strategies, and consequences in strengthening family resilience, marital happiness, and relational stability among couples. This study was conducted using a qualitative grounded theory approach. Data were collected through the analysis of Islamic sources including Quranic verses, narrations, Islamic ethical texts, and scientific literature related to marital satisfaction, family resilience, spirituality, emotional companionship, and interpersonal communication. Purposive sampling was employed, and data analysis was performed through open, axial, and selective coding procedures. Continuous comparison, conceptual review, and category consistency examination were used to enhance the credibility and trustworthiness of the findings. The findings demonstrated that good marital conduct is a multidimensional construct composed of ethical, emotional, spiritual, and behavioral components that directly contribute to family cohesion, marital satisfaction, emotional security, and family resilience. Data analysis revealed that spirituality, religious commitment, empathy, patience, mutual respect, emotional support, and constructive dialogue represent the most significant causal conditions and interactional strategies within marital relationships. Contextual factors such as cultural identity, religious awareness, and socioeconomic conditions were also found to influence the development of good marital conduct patterns. The findings further indicated that couples who employ emotional companionship, cooperation, empathy, and spiritual coping strategies experience higher levels of happiness, emotional stability, and family adaptability. The findings suggest that good marital conduct in Islamic sources is not merely an ethical recommendation but rather a comprehensive framework for regulating emotional, cognitive, and behavioral interactions within family life. This framework can serve as a culturally and religiously grounded model for promoting family mental health, reducing marital conflicts, and enhancing family resilience.</p> <p>هدف پژوهش حاضر طراحی و تبیین مدل پارادایمی حسن معاشرت بر اساس منابع اسلامی و بررسی ابعاد، شرایط علّی، راهبردها و پیامدهای آن در تقویت تاب‌آوری خانواده، شادمانی زناشویی و پایداری روابط زوجین بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و بر اساس روش نظریه داده‌بنیاد انجام شد. داده‌ها از طریق تحلیل منابع اسلامی شامل آیات قرآن، روایات، متون اخلاق اسلامی و همچنین ادبیات علمی مرتبط با رضایت زناشویی، تاب‌آوری خانواده، معنویت، همراهی عاطفی و ارتباطات بین‌فردی گردآوری شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند انجام گرفت و تحلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت پذیرفت. برای افزایش اعتبار یافته‌ها از مقایسه مستمر داده‌ها، بازبینی مفهومی و بررسی هم‌خوانی مقوله‌ها استفاده شد. یافته‌ها نشان داد حسن معاشرت یک سازه چندبعدی متشکل از مؤلفه‌های اخلاقی، عاطفی، معنوی و رفتاری است که به‌صورت مستقیم در افزایش انسجام خانوادگی، رضایت زناشویی، امنیت عاطفی و تاب‌آوری خانواده نقش دارد. نتایج تحلیل داده‌ها بیانگر آن بود که معنویت، تعهد دینی، همدلی، صبر، احترام متقابل، حمایت عاطفی و گفت‌وگوی سازنده به‌عنوان مهم‌ترین شرایط علّی و راهبردهای تعامل مؤثر در روابط زناشویی شناخته می‌شوند. همچنین عوامل زمینه‌ای مانند هویت فرهنگی، آگاهی دینی و شرایط اجتماعی-اقتصادی در شکل‌گیری الگوهای حسن معاشرت مؤثر بودند. یافته‌ها نشان داد زوجینی که از راهبردهای همراهی عاطفی، همکاری، همدلی و مقابله معنوی استفاده می‌کنند، از سطح بالاتری از شادمانی، ثبات هیجانی و سازگاری خانوادگی برخوردار هستند. نتایج پژوهش نشان داد حسن معاشرت در منابع اسلامی صرفاً یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه الگویی جامع برای تنظیم روابط عاطفی، شناختی و رفتاری در خانواده محسوب می‌شود که می‌تواند به‌عنوان چارچوبی فرهنگی و دینی برای ارتقای سلامت روان خانواده، کاهش تعارضات زناشویی و تقویت تاب‌آوری خانوادگی مورد استفاده قرار گیرد.</p> https://jsied.org/index.php/jsied/article/download/505/310