نشریه پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه در دست انتشار 1405 07 01 Validation of an Indigenous Good Governance Model with a Social Justice Approach in the Plan and Budget Organization of the Country اعتبارسنجی مدل حکمرانی شایسته بومی با رویکرد عدالت اجتماعی در سازمان برنامه و بودجه کشور 1 18 FA کوروش نیک ‏انجام گروه مدیریت دولتی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران محمدرضا آزاده‏ دل گروه مدیریت دولتی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران مریم اوشک ‏سرایی گروه مدیریت صنعتی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران Journal Article 1404/11/06 <p>The present study aimed to validate an indigenous good governance model with a social justice approach in the Plan and Budget Organization of the Country using Structural Equation Modeling (SEM). This study was applied in terms of objective and exploratory–explanatory in terms of nature and was conducted using a correlational design with a path analysis approach. The statistical population consisted of managers, senior experts, and decision-makers working in the Plan and Budget Organization of the Country who were selected through stratified random sampling. Data were collected using a researcher-developed questionnaire designed based on the dimensions of good governance and social justice. Content validity was confirmed by expert evaluation, while construct validity was examined through Confirmatory Factor Analysis (CFA). Reliability was assessed using Cronbach’s alpha coefficient and Composite Reliability (CR). Data analysis was conducted using Structural Equation Modeling (SEM) and Partial Least Squares (PLS) techniques to evaluate the measurement and structural models and to test the causal relationships among the research variables. The findings indicated that all constructs demonstrated acceptable reliability and validity, as Cronbach’s alpha and Composite Reliability values exceeded 0.70 and the Average Variance Extracted (AVE) values were greater than 0.50. The overall Goodness of Fit (GOF) index of 0.663 confirmed the strong fit of the proposed model. Structural path analysis showed that competent and servant leadership had a significant positive effect on indigenous–national and religious culture (β = 0.843, p &lt; 0.001), while indigenous culture significantly influenced sustainable social and distributive justice (β = 0.822, p &lt; 0.001). Furthermore, social justice significantly affected institutional effectiveness and efficiency (β = 0.159, p &lt; 0.001). The findings also confirmed the significant roles of accountability and transparency, administrative self-control, social responsibility, and public participation in strengthening governance effectiveness and justice-oriented institutional performance. The results demonstrated that good governance in Iran’s administrative system is a multidimensional and value-oriented phenomenon closely associated with social justice and institutional legitimacy. The proposed indigenous governance model showed strong explanatory capability and confirmed that governance effectiveness cannot be achieved solely through bureaucratic efficiency without transparency, accountability, ethical leadership, public participation, and justice-oriented policymaking. The study provides an indigenous and empirically validated framework that may support governance reform, institutional modernization, and policy improvement within the Plan and Budget Organization of the Country and other Iranian public sector institutions.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف اعتبارسنجی مدل حکمرانی شایسته بومی با رویکرد عدالت اجتماعی در سازمان برنامه و بودجه کشور با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت اکتشافی–تبیینی بود که با طرح همبستگی و رویکرد تحلیل مسیر انجام شد. جامعه آماری شامل مدیران، کارشناسان ارشد و تصمیم‌گیران سازمان برنامه و بودجه کشور بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر ابعاد حکمرانی شایسته و عدالت اجتماعی گردآوری شد. روایی محتوایی ابزار با نظر خبرگان و روایی سازه از طریق تحلیل عاملی تأییدی بررسی شد. همچنین پایایی ابزار با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی (CR) مورد تأیید قرار گرفت. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) و روش حداقل مربعات جزئی (PLS) به‌منظور ارزیابی مدل‌های اندازه‌گیری و ساختاری و آزمون روابط علّی میان متغیرهای پژوهش انجام شد. یافته‌ها نشان داد که تمامی سازه‌ها از پایایی و روایی قابل قبول برخوردار بودند؛ به‌گونه‌ای که مقادیر آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی بیشتر از 0.70 و مقادیر میانگین واریانس استخراج‌شده (AVE) بالاتر از 0.50 به‌دست آمد. شاخص برازش کلی مدل (GOF=0.663) نیز برازش مطلوب مدل پیشنهادی را تأیید کرد. نتایج تحلیل مسیر نشان داد که رهبری شایسته و خدمت‌گزار تأثیر مثبت و معناداری بر فرهنگ بومی–ملی و دینی داشت (β=0.843, p&lt;0.001) و فرهنگ بومی نیز تأثیر معناداری بر عدالت اجتماعی و توزیعی پایدار نشان داد (β=0.822, p&lt;0.001). همچنین عدالت اجتماعی تأثیر معناداری بر اثربخشی و کارایی نهادی داشت (β=0.159, p&lt;0.001). علاوه بر این، نقش معنادار پاسخگویی و شفافیت، خودکنترلی اداری، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و مشارکت عمومی در تقویت اثربخشی حکمرانی و عملکرد عدالت‌محور نهادی تأیید شد. نتایج پژوهش نشان داد که حکمرانی شایسته در نظام اداری ایران پدیده‌ای چندبعدی و ارزش‌محور است که ارتباط مستقیمی با عدالت اجتماعی و مشروعیت نهادی دارد. مدل بومی پیشنهادی از قدرت تبیین بالایی برخوردار بود و تأیید کرد که اثربخشی حکمرانی صرفاً از طریق کارایی بوروکراتیک حاصل نمی‌شود، بلکه نیازمند شفافیت، پاسخگویی، رهبری اخلاق‌مدار، مشارکت عمومی و سیاست‌گذاری عدالت‌محور است. این پژوهش چارچوبی بومی و تجربی برای اصلاح حکمرانی، نوسازی نهادی و بهبود سیاست‌گذاری در سازمان برنامه و بودجه کشور و سایر نهادهای بخش عمومی ایران ارائه می‌دهد.</p> https://jsied.org/index.php/jsied/article/download/506/312