نشریه پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه در دست انتشار 1405 11 01 Design and Validation of a Philosophy-Based Mentalization Skills Training Package Enriched with Islamic Teachings for Children and Adolescents طراحی و اعتباریابی بسته آموزشی مهارت ذهنی‌سازی غنی‌شده با آموزه‌های اسلامی به شیوه فلسفه برای کودکان و نوجوانان 1 30 FA زینب عظیم‌پور اردکان دانشجوی دکتری مشاوره، گروه روان‌شناسی و مشاوره، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. محمدحسین فلاح دانشیار، گروه روان‌شناسی و مشاوره، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران ماریه دهقان منشادی استادیار، گروه روان‌شناسی و مشاوره، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. منصور دهقان منشادی استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Journal Article 1405/01/26 <p>This study aimed to design and validate a philosophy-based mentalization skills training package enriched with Islamic teachings for children and adolescents. This qualitative study was conducted using Colaizzi’s descriptive phenomenological method. The study population consisted of experts in mentalization, Islamic psychology, Islamic foundations of education, and philosophy for children and adolescents. Using purposive sampling, 12 experts were selected for the package-design phase, while five independent specialists participated in the validation phase. Data were collected through in-depth semi-structured interviews, transcribed verbatim, and analyzed according to Colaizzi’s seven-step method. After the themes were extracted and the conceptual framework was developed, the training package was designed as 10 group sessions totaling 900 minutes. Its content validity was subsequently assessed through expert evaluation using the Content Validity Ratio and Content Validity Index. The qualitative analysis yielded 134 initial codes, 30 subthemes, and five main themes: “self-awareness and personal meaning in life,” “emotion regulation and self-care,” “mentalization in interpersonal relationships,” “ethical mentalization,” and “spiritual–social identity and future orientation.” Based on these themes, the training package was organized around philosophically stimulating stories, dialogue circles, mentalization exercises, Islamic ethical and spiritual teachings, and homework assignments. Expert evaluations indicated that all dimensions of the package, including the alignment of content with objectives, session structure and sequence, adequacy of allocated time, overall sufficiency, and general quality, demonstrated acceptable content validity. The mean Content Validity Ratio was 0.90, and the mean Content Validity Index was 0.95. The developed training package demonstrated satisfactory conceptual coherence and content validity and may be used as a culturally grounded, theory-based, and context-sensitive intervention for strengthening adolescents’ self-awareness, emotion regulation, interpersonal functioning, ethical and spiritual identity, and future orientation in school-based programs.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی بسته آموزشی مهارت ذهنی‌سازی غنی‌شده با آموزه‌های اسلامی به شیوه فلسفه برای کودکان و نوجوانان انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش پدیدارشناسی توصیفی کلایزی انجام شد. جامعه پژوهش شامل خبرگان حوزه‌های ذهنی‌سازی، روان‌شناسی اسلامی، مبانی اسلامی تربیت و فلسفه برای کودکان و نوجوانان بود که از میان آنان، ۱۲ نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند برای مرحله طراحی و پنج متخصص مستقل برای مرحله اعتباریابی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری، به‌صورت کلمه‌به‌کلمه پیاده‌سازی و در هفت مرحله کلایزی تحلیل شدند. پس از استخراج مضامین و تدوین چارچوب مفهومی، بسته آموزشی در قالب ۱۰ جلسه گروهی و مجموع ۹۰۰ دقیقه طراحی شد. روایی محتوایی بسته نیز با استفاده از نسبت روایی محتوایی و شاخص روایی محتوایی و بر اساس ارزیابی متخصصان بررسی شد. تحلیل داده‌های کیفی به استخراج ۱۳۴ کد اولیه، ۳۰ خوشه فرعی و پنج مضمون اصلی شامل «خودآگاهی و معنای زندگی شخصی»، «تنظیم هیجان و خودمراقبتی»، «ذهنی‌سازی در روابط بین‌فردی»، «ذهنی‌سازی اخلاقی» و «هویت معنوی–اجتماعی و جهت‌گیری آینده» منجر شد. بر مبنای این مضامین، محتوای بسته آموزشی در قالب داستان‌های محرک فلسفی، حلقه‌های گفت‌وگو، تمرین‌های ذهنی‌سازی، آموزه‌های اخلاقی و معنوی اسلامی و تکالیف خانگی سازمان‌دهی شد. ارزیابی متخصصان نشان داد تمامی ابعاد بسته، شامل تناسب محتوا با اهداف، ساختار و توالی جلسات، کفایت زمان، کفایت کلی و ارزیابی عمومی، از روایی مطلوب برخوردار بودند؛ به‌طوری‌که میانگین نسبت روایی محتوایی ۰٫۹۰ و میانگین شاخص روایی محتوایی ۰٫۹۵ به دست آمد. بسته آموزشی طراحی‌شده از انسجام مفهومی و روایی محتوایی مطلوبی برخوردار است و می‌تواند به‌عنوان مداخله‌ای بومی، فرهنگ‌محور و نظریه‌مبنا برای تقویت خودآگاهی، تنظیم هیجان، روابط بین‌فردی، هویت اخلاقی و معنوی و جهت‌گیری آینده نوجوانان در برنامه‌های مدرسه‌محور مورد استفاده قرار گیرد.</p> https://jsied.org/index.php/jsied/article/download/589/335