نشریه پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه در دست انتشار 2027 03 21 A System Dynamics-Based Model for Evaluating the Effectiveness of Entrepreneurship Courses in Higher Education ارائه مدلی به منظور سنجش اثربخشی دوره‌های کارآفرینی سیستم آموزش عالی با رویکرد پویایی سیستم 1 29 FA نسرین دیانت‌نژاد گروه مدیریت، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران. علیرضا ایرج‌پور گروه مدیریت صنعتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران. Journal Article <p>This study aimed to develop a comprehensive model for evaluating the effectiveness of entrepreneurship education courses in higher education by identifying, prioritizing, and dynamically modeling the factors that determine their effectiveness. This applied, descriptive-survey study employed a mixed qualitative-quantitative design. Data were collected through a literature review, exploratory interviews, and a questionnaire. First, a research synthesis was conducted to identify the principal factors, components, and indicators associated with the effectiveness of entrepreneurship education, while the exploratory interview findings informed the development of the quantitative instrument. The identified components were subsequently weighted and prioritized using the Fuzzy Analytic Network Process (FANP) based on pairwise judgments. In the next stage, causal relationships among the variables were incorporated into a system dynamics model developed in Vensim using a stock-and-flow approach. Structural and behavioral tests were employed to assess model validity, and sensitivity analysis and simulation were performed to examine system behavior under alternative conditions and to identify appropriate educational policies. FANP results indicated that managerial skills had the greatest contribution to entrepreneurship education effectiveness, with a weight of 0.411769, followed by individual skills (0.291013), experiential skills (0.206090), and business skills (0.089656). The overall consistency ratio was 0.0903, below the 0.10 threshold, confirming acceptable consistency of the pairwise judgments. At the subcriterion level, opportunity identification, ambiguity tolerance, and risk-taking; organization and team building, group activity, and learning about business; opportunity recognition and training in real-world environments; and project management, future-oriented leadership, and business planning received the highest priorities within their respective dimensions. System dynamics simulation further demonstrated that the simultaneous development of all four skill domains generated greater effectiveness than concentrating on only one or two dimensions and produced stronger long-term improvements in entrepreneurial intention and behavior, innovation, organizational performance, and the entrepreneurial environment. The effectiveness of entrepreneurship education in higher education is a multidimensional and dynamic phenomenon that requires the integrated development of managerial, individual, experiential, and business competencies. </p> <p>پژوهش حاضر با هدف طراحی و ارائه مدلی جامع برای سنجش اثربخشی دوره‌های آموزش کارآفرینی در نظام آموزش عالی با تأکید بر شناسایی، اولویت‌بندی و مدل‌سازی پویای عوامل مؤثر بر اثربخشی این دوره‌ها انجام شد. این پژوهش از نظر کاربرد، کاربردی، از نظر هدف توصیفی-پیمایشی و از نظر رویکرد، آمیخته کیفی-کمی بود. داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای، مصاحبه‌های اکتشافی و پرسشنامه گردآوری شدند. در مرحله نخست، با استفاده از روش سنتزپژوهی، عوامل، مؤلفه‌ها و شاخص‌های مؤثر بر اثربخشی آموزش کارآفرینی شناسایی شدند و نتایج مصاحبه‌های اکتشافی مبنای تدوین ابزار کمی قرار گرفت. سپس مؤلفه‌های شناسایی‌شده با استفاده از فرایند تحلیل شبکه‌ای فازی (FANP) و بر مبنای قضاوت‌های زوجی پاسخ‌دهندگان وزن‌دهی و اولویت‌بندی شدند. در مرحله بعد، روابط علّی میان متغیرها در قالب مدل پویایی سیستم و با استفاده از نرم‌افزار Vensim و رویکرد سطح و جریان مدل‌سازی شد. اعتبار مدل از طریق آزمون‌های ساختار و رفتار بررسی و برای ارزیابی پیامد سیاست‌های مختلف از شبیه‌سازی و تحلیل حساسیت استفاده شد. نتایج FANP نشان داد مهارت‌های مدیریتی با وزن 0.411769 بیشترین سهم را در اثربخشی آموزش کارآفرینی داشتند و پس از آن مهارت‌های فردی با وزن 0.291013، مهارت‌های تجربی با وزن 0.206090 و مهارت‌های کسب‌وکار با وزن 0.089656 قرار گرفتند. نسبت سازگاری کلی 0.0903 و کمتر از 0.10 بود که سازگاری مطلوب قضاوت‌های زوجی را تأیید کرد. در سطح زیرمعیارها، شناسایی فرصت‌ها، تحمل ابهام و ریسک‌پذیری؛ سازمان‌دهی و تیم‌سازی، فعالیت گروهی و یادگیری درباره کسب‌وکار؛ فرصت‌شناسی و آموزش در محیط واقعی؛ و مدیریت پروژه، رهبری آینده‌نگر و برنامه‌ریزی کسب‌وکار در ابعاد مربوطه بیشترین اولویت را به دست آوردند. نتایج شبیه‌سازی پویایی سیستم نیز نشان داد توسعه هم‌زمان چهار دسته مهارت، در مقایسه با تمرکز منفرد یا محدود بر برخی مهارت‌ها، اثربخشی بیشتری در تقویت قصد و رفتار کارآفرینانه، نوآوری، عملکرد سازمانی و محیط کارآفرینانه ایجاد می‌کند. اثربخشی آموزش کارآفرینی در آموزش عالی ماهیتی چندبعدی و پویا دارد و دستیابی به پیامدهای پایدار مستلزم توسعه یکپارچه مهارت‌های مدیریتی، فردی، تجربی و کسب‌وکار است؛ </p> https://jsied.org/index.php/jsied/article/download/610/347