نشریه پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه در دست انتشار 1406 01 01 Dimensions and Components of the Experience of “Entrepreneurship in School”: A Meta-Synthesis of Related Studies ابعاد و مؤلفه‌های تجربه «کارآفرینی در مدرسه»: فراترکیب مطالعات مرتبط 1 29 FA مرضیه صادقی گوغری دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی،گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران نعمت الله موسی پور استاد تمام، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران علی اکبر شیخی فینی دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران. Journal Article 1405 03 16 <p>This study aimed to systematically identify and synthesize the dimensions and components of the “entrepreneurial experience in school” and to develop a comprehensive framework explaining the factors contributing to the formation and enhancement of students’ entrepreneurial capacities. A meta-synthesis design was employed based on Erwin’s six-stage model. The study population comprised 186 scholarly articles addressing education and entrepreneurship, primarily published in domestic and international databases between 2019 and 2024. Following screening according to predefined inclusion and exclusion criteria, including direct relevance to entrepreneurship experiences in school, methodological quality, and field-based evidence, 12 articles were retained for final analysis. Data were analyzed through qualitative content analysis using open, axial, and selective coding. Credibility, transferability, dependability, and confirmability were addressed through self-review, rich description, peer coding by two specialists, and recoding by four independent evaluators. Scott’s method was additionally employed to assess coding agreement. The synthesis indicated that entrepreneurial experiences in school are shaped by four interrelated dimensions: personal capacities, educational conditions, environmental support, and exclusive experiences, encompassing 23 subsidiary themes. Inferentially, the findings demonstrated that students’ entrepreneurial development cannot be explained solely by formal entrepreneurship education or individual characteristics. Rather, personal traits, beliefs, motivation, and soft skills become entrepreneurial capacities when they interact with appropriate curricula, experiential learning opportunities, supportive school and family environments, access to resources and networks, and opportunities to encounter authentic successes, failures, responsibilities, and market-related challenges. Entrepreneurship in school therefore emerges as a multidimensional, interactive, and context-dependent developmental process. Effective entrepreneurship development in schools requires flexible curricula responsive to individual differences, creative and experiential teaching approaches, systematic development of soft skills, and stronger collaboration among schools, families, communities, industry, and businesses. Because students differ in their personal entrepreneurial capacities, entrepreneurship programs should not be designed as uniform, universally mandatory interventions. Curriculum planners should instead provide differentiated and potentially elective opportunities through which students can progressively explore, experience, and develop entrepreneurial competencies.</p> <p>هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تلفیق نظام‌مند ابعاد و مؤلفه‌های تجربه کارآفرینی در مدرسه و ارائه چارچوبی جامع برای تبیین عوامل مؤثر بر شکل‌گیری و تقویت ظرفیت‌های کارآفرینانه دانش‌آموزان بود. این پژوهش با رویکرد فراترکیب و بر اساس الگوی شش‌مرحله‌ای اروین انجام شد. جامعه پژوهش شامل 186 مقاله علمی مرتبط با حوزه آموزش و کارآفرینی بود که عمدتاً طی سال‌های 2019 تا 2024 در پایگاه‌های اطلاعاتی داخلی و خارجی منتشر شده بودند. پس از اعمال معیارهای ورود و خروج شامل ارتباط مستقیم با تجربه کارآفرینی در مدرسه، برخورداری از کیفیت روش‌شناختی مناسب و ماهیت میدانی، 12 مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل محتوای کیفی و کدگذاری در سه سطح باز، محوری و منتخب تحلیل شدند. اعتبار یافته‌ها بر اساس معیارهای اعتباربخشی، انتقال‌پذیری، اعتمادپذیری و تأییدپذیری بررسی شد و کدگذاری توسط متخصصان همتا و چهار ارزشیاب مستقل بازبینی گردید. برای بررسی توافق کدگذاری نیز از روش اسکات استفاده شد. فراترکیب مطالعات نشان داد که تجربه کارآفرینی در مدرسه حاصل تعامل چهار بعد اصلی شامل «ظرفیت‌های شخصی»، «شرایط آموزشی»، «حمایت محیطی» و «تجربه‌های انحصاری» است و در مجموع 23 محور فرعی را دربر می‌گیرد. یافته‌های استنباطی حاکی از آن بود که شکل‌گیری کارآفرینی دانش‌آموزی را نمی‌توان به آموزش رسمی یا ویژگی‌های فردی به‌تنهایی نسبت داد؛ بلکه آمادگی‌های شخصیتی و انگیزشی دانش‌آموزان زمانی به ظرفیت کارآفرینانه منجر می‌شوند که با برنامه درسی مناسب، یادگیری تجربی، حمایت خانواده و مدرسه، دسترسی به شبکه‌ها و منابع و فرصت تجربه موفقیت، شکست، مسئولیت‌پذیری و مواجهه با چالش‌های واقعی همراه باشند. بنابراین، کارآفرینی مدرسه‌ای ماهیتی چندبعدی، تعاملی و زمینه‌مند دارد. توسعه کارآفرینی در مدرسه مستلزم طراحی برنامه‌های درسی منعطف و متناسب با تفاوت‌های فردی، به‌کارگیری روش‌های تدریس خلاق و تجربه‌محور، تقویت مهارت‌های نرم و گسترش ارتباط مدرسه با خانواده، جامعه، صنعت و کسب‌وکار است. همچنین، با توجه به نقش ظرفیت‌های شخصی، برنامه‌های کارآفرینی نباید به‌صورت یکسان و اجباری برای همه دانش‌آموزان اجرا شوند و برنامه‌ریزان درسی باید شرایط انتخاب، تجربه و رشد تدریجی توانمندی‌های کارآفرینانه را فراهم سازند.</p> https://jsied.org/index.php/jsied/article/download/643/361