نشریه پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه در دست انتشار 1406 03 01 Designing a Model for Retaining Knowledge Workers with a Succession Planning Approach in the Endowment and Charity Affairs Organization of Iran: A Qualitative Study Based on Thematic Analysis طراحی الگوی حفظ و نگهداشت کارکنان دانشی با رویکرد جانشین‌پروری در سازمان اوقاف و امور خیریه: پژوهشی کیفی مبتنی بر تحلیل مضمون 1 27 FA نفسیه هیلو گروه مدیریت دولتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ماشااله ولیخانی دهاقانی گروه مدیریت دولتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران سمیه قجری گروه مدیریت دولتی، واحد نراق، دانشگاه آزاد اسلامی‌، نراق، ایران Journal Article 2026 05 29 <p>This study aimed to develop an integrated model for retaining knowledge workers by systematically linking employee retention with succession planning in the Endowment and Charity Affairs Organization of Iran. This applied study adopted a qualitative and exploratory design. Participants comprised 12 experts and senior managers of the Endowment and Charity Affairs Organization with an average of 23 years of work experience, selected through purposive snowball sampling until theoretical saturation was achieved. Data were collected through in-depth semi-structured interviews and analyzed using Braun and Clarke’s six-phase thematic analysis. A total of 313 initial codes were extracted using MAXQDA and subsequently reviewed, integrated, conceptualized, and organized into main and sub-themes. Trustworthiness was established according to Guba and Lincoln’s criteria. The proposed model was further validated through expert review and inter-coder agreement, which reached 85%. Analysis of the relationships among the themes revealed an integrated five-dimensional retention model comprising a positive and belonging-oriented organizational culture, motivational and compensation systems and job security, a platform for participation, teamwork, and effective knowledge utilization, a platform for professional learning and development, and supportive and empowering leadership. Supportive and empowering leadership and professional learning and development emerged as the dimensions exerting the strongest and most direct influence on knowledge-worker retention, whereas the effects of the remaining dimensions were partly transmitted through these mechanisms. A reciprocal and reinforcing relationship was also identified between succession planning and retention. Succession planning strengthened commitment and intention to remain by establishing visible career-development pathways and future organizational roles, while sustained retention preserved organizational knowledge and created the human-capital foundation required for knowledge transfer and successor development. Sustainable retention of knowledge workers in public organizations requires a systemic and multidimensional approach in which succession planning is embedded within retention policies. Particular emphasis should be placed on trust-based leadership, continuous professional development, effective utilization of expertise, organizational belonging, and equitable compensation to ensure both workforce continuity and the development of future organizational talent.</p> <p>هدف این پژوهش، طراحی الگویی یکپارچه برای حفظ و نگهداشت کارکنان دانشی با تأکید بر پیوند نظام‌مند آن با فرایند جانشین‌پروری در سازمان اوقاف و امور خیریه بود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث رویکرد، کیفی و اکتشافی بود. مشارکت‌کنندگان شامل 12 نفر از خبرگان و مدیران ارشد سازمان اوقاف و امور خیریه با میانگین 23 سال سابقه کاری بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی تا دستیابی به اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل مضمون شش‌مرحله‌ای براون و کلارک تحلیل شدند. در فرایند تحلیل، 313 کد اولیه با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA استخراج و پس از بازبینی، تلفیق و مفهوم‌پردازی در قالب مضامین اصلی و فرعی سازمان‌دهی شدند. قابلیت اعتماد یافته‌ها بر اساس معیارهای گوبا و لینکلن بررسی شد و اعتبار الگو نیز از طریق بازبینی خبرگان و محاسبه توافق بین دو کدگذار، با میزان توافق 85 درصد، تأیید گردید. تحلیل روابط میان مضامین نشان داد که الگوی نگهداشت کارکنان دانشی از پنج بعد به‌هم‌پیوسته شامل فرهنگ سازمانی مثبت و تعلق‌آفرین، نظام‌های انگیزشی و جبرانی و امنیت شغلی، بستر مشارکت و کار تیمی و استفاده مؤثر از دانش، بستر یادگیری و توسعه حرفه‌ای، و رهبری حمایتی و توانمندساز تشکیل می‌شود. در میان این ابعاد، رهبری حمایتی و توانمندساز و یادگیری و توسعه حرفه‌ای دارای نقش مستقیم‌تر و قوی‌تری در نگهداشت بودند، در حالی که سایر ابعاد بخشی از اثر خود را از طریق این دو سازوکار اعمال می‌کردند. همچنین، رابطه‌ای دوسویه و تقویت‌کننده میان جانشین‌پروری و نگهداشت آشکار شد؛ جانشین‌پروری با ایجاد مسیر رشد و آینده شغلی، تعهد و ماندگاری را تقویت می‌کند و ماندگاری کارکنان دانشی نیز انتقال دانش و پرورش جانشینان را امکان‌پذیر می‌سازد. نگهداشت پایدار کارکنان دانشی در سازمان‌های دولتی نیازمند رویکردی سیستمی و چندبعدی است که در آن جانشین‌پروری جزء جدایی‌ناپذیر سیاست‌های نگهداشت محسوب شود و هم‌زمان بر رهبری مبتنی بر اعتماد، توسعه حرفه‌ای، به‌کارگیری دانش، تعلق سازمانی و جبران منصفانه تأکید گردد.</p> https://jsied.org/index.php/jsied/article/download/682/365