نشریه پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه در دست انتشار 1406 03 01 Social Predictors of Street Violence Tendency among Citizens of Shiraz پیش‌بینی‌کننده‌های اجتماعی گرایش به نزاع‌های خیابانی در میان شهروندان شهر شیراز 1 23 FA عدالت حقیقی دانشجوی دکتری، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، جامعه شناسی سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، جهرم، ایران بهبود خادمی استادیار، گروه جامعه‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، نی‌ریز، ایران. ثمینه بهادری جهرمی استادیار، گروه علوم اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، جهرم، ایران. Journal Article 1405 03 02 <p>This study aimed to determine the predictive power of protective and risk-related social factors for street violence tendency among citizens of Shiraz. This descriptive-correlational study employed a cross-sectional survey design. The statistical population comprised all citizens aged over 18 years residing in Shiraz, from whom 384 participants were selected using proportionate stratified random sampling across the municipal districts. Data were collected using a composite questionnaire consisting of standardized and researcher-developed measures. Content validity was confirmed by experts in sociology and criminology, and Cronbach’s alpha coefficients ranged from 0.72 to 0.91. Data were analyzed in SPSS using Pearson correlation coefficients, independent-samples t-tests, and hierarchical multiple regression at a significance level of 0.05. Pearson correlation analysis showed that family control (r=-0.46), social cohesion (r=-0.44), social capital (r=-0.53), and social support (r=-0.47) were significantly and negatively associated with street violence tendency, whereas social anomie (r=0.52) and poor social skills (r=0.47) demonstrated significant positive associations (p&lt;0.01). Age was also negatively correlated with street violence tendency (r=-0.41). Independent-samples t-tests indicated significantly greater street violence tendency among men and unmarried participants. Demographic variables explained 14% of the variance in street violence tendency, while the final hierarchical regression model, after inclusion of the social variables, explained 52% of the variance. Social anomie (β=0.34) and poor social skills (β=0.31) were the strongest positive predictors, whereas age (β=-0.28) and social capital (β=-0.23) were the strongest negative predictors. Family control (β=-0.21), social support (β=-0.20), and social cohesion (β=-0.19) also exerted significant negative predictive effects. Street violence tendency appears to be shaped by the simultaneous contribution of social risk, protective, and demographic factors; therefore, multidimensional preventive strategies aimed at reducing social anomie, strengthening social capital and family control, improving social support and cohesion, and enhancing conflict-resolution and social skills may contribute to reducing urban violence.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف تعیین قدرت پیش‌بینی‌کنندگی عوامل اجتماعی محافظتی و خطرساز در گرایش به نزاع‌های خیابانی در میان شهروندان شهر شیراز انجام شد. این پژوهش با طرح توصیفی-همبستگی و رویکرد پیمایشی مقطعی انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی شهروندان بالای ۱۸ سال ساکن شهر شیراز بود که از میان آنان، ۳۸۴ نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای متناسب با جمعیت مناطق شهرداری انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌ای ترکیبی شامل مقیاس‌های استاندارد و محقق‌ساخته گردآوری شد. روایی محتوایی ابزار توسط متخصصان جامعه‌شناسی و جرم‌شناسی تأیید شد و ضرایب آلفای کرونباخ خرده‌مقیاس‌ها بین ۰٫۷۲ تا ۰٫۹۱ قرار داشت. داده‌ها در نرم‌افزار SPSS با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، آزمون t مستقل و رگرسیون چندگانه سلسله‌مراتبی در سطح معناداری ۰٫۰۵ تحلیل شدند. نتایج همبستگی پیرسون نشان داد کنترل خانواده (r=-0.46)، انسجام اجتماعی (r=-0.44)، سرمایه اجتماعی (r=-0.53) و حمایت اجتماعی (r=-0.47) با گرایش به نزاع خیابانی رابطه منفی و معنادار داشتند، در حالی که آنومی اجتماعی (r=0.52) و ضعف مهارت‌های اجتماعی (r=0.47) با این گرایش رابطه مثبت و معناداری نشان دادند (p&lt;0.01). سن نیز با گرایش به نزاع رابطه منفی و معنادار داشت (r=-0.41). آزمون t مستقل نشان داد گرایش به نزاع در مردان و افراد مجرد به‌طور معناداری بیشتر بود. متغیرهای جمعیت‌شناختی ۱۴ درصد از واریانس گرایش به نزاع را تبیین کردند، در حالی که مدل نهایی با ورود عوامل اجتماعی، ۵۲ درصد از واریانس را تبیین کرد. آنومی اجتماعی (β=0.34) و ضعف مهارت‌های اجتماعی (β=0.31) قوی‌ترین پیش‌بین‌های مثبت و سن (β=-0.28) و سرمایه اجتماعی (β=-0.23) قوی‌ترین پیش‌بین‌های منفی بودند؛ همچنین کنترل خانواده (β=-0.21)، حمایت اجتماعی (β=-0.20) و انسجام اجتماعی (β=-0.19) اثرات منفی معناداری داشتند. گرایش به نزاع‌های خیابانی حاصل تعامل هم‌زمان عوامل خطرساز، محافظتی و جمعیت‌شناختی است و به‌ویژه افزایش آنومی اجتماعی و ضعف مهارت‌های اجتماعی با افزایش این گرایش همراه است، در حالی که سرمایه اجتماعی، کنترل خانواده، انسجام و حمایت اجتماعی نقش محافظتی دارند؛ بنابراین، مداخلات چندبعدی مبتنی بر کاهش بی‌هنجاری اجتماعی، تقویت سرمایه اجتماعی و توسعه مهارت‌های حل تعارض می‌توانند در پیشگیری از خشونت خیابانی مؤثر باشند.</p> https://jsied.org/index.php/jsied/article/download/694/367