تئاتر: مدل جذب مخاطب در هنرهای نمایشی مبتنی بر نیازسنجی فرهنگی
کلمات کلیدی:
جذب مخاطب, هنرهای نمایشی, تئاتر, نیازسنجی فرهنگی, بازاریابی فرهنگی, مشارکت اجتماعی, مدلیابی معادلات ساختاریچکیده
هدف این پژوهش، طراحی و اعتبارسنجی الگوی جذب مخاطب تئاتر مبتنی بر نیازسنجی فرهنگی و بررسی میزان تأثیر عوامل فرهنگی، هنری، اجتماعی و ارتباطی بر جذب مخاطبان هنرهای نمایشی در شهرستان کرمانشاه بود. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی بود. جامعه آماری شامل مخاطبان تئاتر، علاقهمندان هنرهای نمایشی، تماشاگران دائمی و غیردائمی و نیز مدیران و کارکنان نهادهای فرهنگی مرتبط در استان کرمانشاه بود. بر اساس جدول مورگان، 384 نفر بهعنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند و نمونهگیری بهصورت تصادفی و طبقهای انجام گرفت. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه محققساختهای بود که بر پایه یافتههای بخش کیفی پژوهش طراحی شد و شامل 6 بُعد، 35 مؤلفه و 140 شاخص بود. روایی ابزار از طریق روایی صوری، محتوایی و تحلیل عاملی تأییدی بررسی و تأیید شد و پایایی آن نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ در سطح مطلوب بهدست آمد. دادهها با استفاده از نرمافزارهای SPSS و SmartPLS و با بهرهگیری از مدلیابی معادلات ساختاری و روش حداقل مربعات جزئی تحلیل شدند. نتایج نشان داد که الگوی پیشنهادی از برازش مطلوب برخوردار است و شاخص نیکویی برازش برابر با 0.63 بهدست آمد. همچنین، متغیر «جذب مخاطب تئاتر مبتنی بر نیازسنجی فرهنگی» دارای ضریب تعیین 0.637 بود؛ به این معنا که حدود 63.7 درصد از تغییرات جذب مخاطب توسط متغیرهای موجود در مدل تبیین شد. در میان مؤلفههای پژوهش، «عاملین هنر در تئاتر» با ضریب مسیر 0.62 بیشترین تأثیر را بر جذب مخاطب داشت. پس از آن، «تعامل و مشارکت جامعه محلی» و «سبک و شیوه اجرای تئاتر» هر دو با ضریب 0.42 در رتبههای بعدی قرار گرفتند. همچنین، «بازاریابی هوشمند و رسانهای» با ضریب 0.37، «محتوا و پیام فرهنگی» با ضریب 0.35 و «دسترسیپذیری و مکان اجرا» با ضریب 0.30 دارای اثر مثبت و معنادار بودند (01/0>P). یافتهها بیانگر آن بود که جذب مخاطب تئاتر فرآیندی چندبعدی است که کیفیت هنری، مشارکت اجتماعی، نوآوری اجرایی و همسویی فرهنگی در آن نقش اساسی دارند. نتایج پژوهش نشان داد که جذب مخاطب تئاتر در کرمانشاه بیش از هر عامل دیگری تحت تأثیر کیفیت عناصر هنری و میزان پیوند آثار نمایشی با هویت فرهنگی و اجتماعی مخاطبان قرار دارد. هرچه آثار نمایشی بتوانند نیازها، ارزشها و ترجیحات فرهنگی جامعه محلی را بهتر بازتاب دهند و همزمان از کیفیت اجرایی و ارتباطات رسانهای مؤثر برخوردار باشند، امکان توسعه و پایداری مخاطبان افزایش خواهد یافت. بنابراین، سیاستگذاری فرهنگی در حوزه هنرهای نمایشی باید بر تقویت بنیانهای حرفهای تئاتر، گسترش مشارکت اجتماعی و بهرهگیری هدفمند از ظرفیتهای رسانهای و ارتباطی متمرکز شود.
دانلودها
مراجع
1. Ulziibadrakh Z, Szakály Z. Market Landscape and the Role of Marketing in the Field of Mongolian Performing Arts Organizations. Anali Ekonomskog Fakulteta U Subotici. 2025(53):17-36. doi: 10.5937/aneksub2400001u.
2. Alnasser NS, Lim JY. Strategies Applied by Different Arts and Cultural Organizations for Their Audience Development: A Comparative Review. Heliyon. 2023;9(5):e15835. doi: 10.1016/j.heliyon.2023.e15835.
3. Jiang S, Kinney M, Yost C. Architecture Matters: Exploring Audiences’ Holistic Theatrical Experience Through Social Media Reviews. Arts and the Market. 2024;14(2/3):129-49. doi: 10.1108/aam-09-2023-0065.
4. Baldin A, Bille T, Mukkamala RR, Vatrapu R. The Impact of Social Media Activities on Theater Demand. Journal of Cultural Economics. 2023;48(2):199-220. doi: 10.1007/s10824-023-09480-z.
5. Xu Y. Social Media Marketing Strategy in Chinese Musical Theatre Industry. Communication Society and Media. 2023;6(4):p15. doi: 10.22158/csm.v6n4p15.
6. Li A. Application of Virtual Reality in the Inheritance of Peking Opera. Frontiers in Art Research. 2023;5(3). doi: 10.25236/far.2023.050312.
7. Wei S. Critical Assessment of the Impacts of Digital Technological Developments on Opera Companies and Consumers Through Production and Consumption. Media and Communication Research. 2023;4(10). doi: 10.23977/mediacr.2023.041003.
8. Zoljargal U. The Impact of Covid-19 Pandemic on the Marketing of the Performing Arts. Oradea Journal of Business and Economics. 2022;7(Special):120-30. doi: 10.47535/1991ojbe151.
9. Gryllakis N, Matsiola M. Digital Audiovisual Content in Marketing and Distributing Cultural Products During the COVID-19 Pandemic in Greece. Arts and the Market. 2022;13(1):4-19. doi: 10.1108/aam-09-2021-0053.
10. Hattingh C, Niekerk A. ‘Different Strokes for Different Folks’: Segmenting Drag Cabaret Audiences in South Africa. International Conference on Tourism Research. 2022;15(1):598-607. doi: 10.34190/ictr.15.1.154.
11. Timčíková Z. Current Starting Points to Audience Development in Slovak Theatres. Slovenske Divadlo /the Slovak Theatre. 2022;70(3):282-95. doi: 10.31577/sd-2022-0019.
12. Wang MZ. Economic Performance and Business Models in the Chinese Theatre Industry: A Comparison of Wuzhen Water Town and Huichang Theatre Village. Advances in Economics Management and Political Sciences. 2024;110(1):93-9. doi: 10.54254/2754-1169/110/2024ed0137.
13. Yilmaz KÇ. The Theatre of Martin Crimp as a Critique of Urban Consumer Society. Kent Akademisi. 2023;16(2):1297-309. doi: 10.35674/kent.1117132.
14. Xiang S. The Discussing of the Development History and Existing Problems of Immersive Theater in China. 2022:709-14. doi: 10.2991/978-2-494069-05-3_86.
15. Olanrewaju AS. Challenges of the Creative Industries in Nigeria: A Case Study of the Performing Arts Industry. British Journal of Mass Communication and Media Research. 2024;4(2):1-17. doi: 10.52589/bjmcmr-rzvlsbmh.
16. Radigales J, Villanueva-Benito I. Technology, Audio-Visual Adaptation and Cultural Re-Education of Opera. Tripodos. 2022(51):131-42. doi: 10.51698/tripodos.2021.51p131-142.
17. Shum HH. Oculus Power! Arts and Technology’s Mediation of Postcolonial Neoliberal Nationalism in Hong Kong. Global Media and China. 2023;9(1):84-100. doi: 10.1177/20594364231194671.
18. Ali AW, Tahir HM, Hashim H. Comparing Performing Theatres for Small and Big Scale Productions in Malaysia. International Journal of Academic Research in Accounting Finance and Management Sciences. 2023;13(1). doi: 10.6007/ijarafms/v13-i1/15357.
19. Gushiken Y. Plateia-Foyer: Diálogo E Formação De Público Na Leitura Dramatizada Em Artes Cênicas. Revista Lusófona De Estudos Culturais. 2023;10(1):113-31. doi: 10.21814/rlec.4429.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Pouria Jalali (Author); Rozita Sepehrnia (Corresponding author); Fatemeh Azizabadi Farahani (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
