تحلیل نظام‌مند خط‌مشی‌گذاری فرهنگی با رویکرد توسعه پایدار
کلمات کلیدی:
خط‌مشی فرهنگی, توسعه پایدار, فرهنگ, سیاست‌گذاری عمومی, پایداری فرهنگی, حکمرانی فرهنگی, آموزش برای توسعه پایدارچکیده
هدف این پژوهش، تحلیل نظام‌مند نقش خط‌مشی‌گذاری فرهنگی در تحقق توسعه پایدار و بررسی ابعاد، چالش‌ها و راهکارهای سیاست‌گذاری فرهنگی در چارچوب اهداف توسعه پایدار بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش مرور نظام‌مند انجام شد. جامعه پژوهش شامل مقالات علمی، گزارش‌های سیاستی و مطالعات معتبر منتشرشده در بازه زمانی 2020 تا 2025 در حوزه توسعه پایدار، سیاست‌گذاری فرهنگی، حکمرانی، آموزش و پایداری فرهنگی بود. داده‌ها از طریق جستجو در پایگاه‌های اطلاعاتی بین‌المللی و داخلی شامل Scopus، Web of Science، ScienceDirect، Springer، Google Scholar، SID و Magiran گردآوری شدند. پس از غربالگری اولیه و حذف منابع نامرتبط و تکراری، 58 منبع علمی برای تحلیل نهایی انتخاب شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و تحلیل مضمون انجام گرفت. نتایج نشان داد که فرهنگ به‌عنوان رکن چهارم توسعه پایدار، نقش تعیین‌کننده‌ای در ارتقای انسجام اجتماعی، مشارکت شهروندی، حفاظت از محیط زیست و پایداری اقتصادی دارد. یافته‌ها بیانگر آن بود که سیاست‌گذاری فرهنگی مشارکتی و مبتنی بر هویت بومی، اثربخشی بیشتری در تحقق اهداف توسعه پایدار دارد. همچنین آموزش برای توسعه پایدار، حکمرانی فرهنگی، توسعه گردشگری پایدار، تقویت صنایع خلاق و مشارکت نهادهای مدنی از مهم‌ترین عوامل مؤثر در تحقق پایداری فرهنگی شناخته شدند. در مقابل، تمرکزگرایی، ضعف هماهنگی نهادی، کمبود منابع مالی و تضاد میان سنت و مدرنیته از مهم‌ترین چالش‌های سیاست‌گذاری فرهنگی بودند. بر اساس یافته‌های پژوهش، تحقق توسعه پایدار نیازمند ادغام فرهنگ در سیاست‌های کلان توسعه‌ای و حرکت به سوی مدل‌های مشارکتی، میان‌رشته‌ای و بومی‌گرا در خط‌مشی‌گذاری فرهنگی است. فرهنگ می‌تواند از طریق تغییر نگرش‌ها، تقویت سرمایه اجتماعی و افزایش مسئولیت‌پذیری عمومی، زمینه تحقق پایدار اهداف توسعه‌ای را فراهم کند. بنابراین، توجه به حکمرانی فرهنگی، آموزش پایدار و مشارکت اجتماعی از الزامات اساسی توسعه پایدار محسوب می‌شود.
مراجع
1. Cheng Y, Liu H, Wang S, Cui X, Li Q. Global Action on SDGs: Policy Review and Outlook in a Post-Pandemic Era. Sustainability. 2021;13(11):6461. doi: 10.3390/su13116461.
2. Ahmed S, Memon NA, Memon AH, Jattak ZA, Shah SA. Role of Global Partnerships for Sustainable Development for a Resilient Future. 2024;13:163-72. doi: 10.4028/p-5e86o7.
3. Pyykkönen M. Naturalizing Culture—time for an Ecological Understanding of “Culture” in International Culture and Sustainability Policies. Frontiers in Political Science. 2024;6. doi: 10.3389/fpos.2024.1252771.
4. Sedita SR, Blasi S, Yang J. The Cultural Dimensions of Sustainable Development: A Cross‐country Configurational Analysis. Sustainable Development. 2022;30(6):1838-49. doi: 10.1002/sd.2351.
5. Naheed S, Shooshtarian S. The Role of Cultural Heritage in Promoting Urban Sustainability: A Brief Review. Land. 2022;11(9):1508. doi: 10.3390/land11091508.
6. Benito B, Guillamón MD, Ríos AM, Cifuentes‐Faura J. The Relationship Between Culture and Sustainable Development Goal Compliance at the Municipal Level. Sustainable Development. 2024;33(1):333-48. doi: 10.1002/sd.3128.
7. Vila SF, Miotto G, Rodríguez JAR. The SDGs in the EU Cultural Policies: An Institutional Communication Perspective. Communication & Society. 2022;35(4):117-31. doi: 10.15581/003.35.4.117-131.
8. Meuleman L. Public Administration and Governance for the SDGs: Navigating Between Change and Stability. Sustainability. 2021;13(11):5914. doi: 10.3390/su13115914.
9. Chamusca P. Public Policies for Territorial Cohesion and Sustainability in Europe: An Overview. Sustainability. 2023;15(8):6890. doi: 10.3390/su15086890.
10. Panda SN, Dash BM. The Sustainable Development Goals: Implementation Challenges and Integrating Policies. The International Journal of Community and Social Development. 2025;7(2):316-26. doi: 10.1177/25166026251345297.
11. Pawar M, Babacan H. Full Employment and Decent Work: Policy Gaps and Strategic Pathways. The International Journal of Community and Social Development. 2025;7(2):175-93. doi: 10.1177/25166026251351371.
12. Webb A, Iyengar R, Hopkins C, Kohl K. Policy Perspectives on Education for Sustainable Development: Taking Stock of the Field in the Era of the UN Sustainable Development Goals. Journal of Education for Sustainable Development. 2025. doi: 10.1177/09734082251377001.
13. Wei C, Chen J. How Do Higher Education Policies Influence the Shaping of Sustainable Development Values in China: A Three-Dimensional Framework. Frontiers in Environmental Science. 2024;12. doi: 10.3389/fenvs.2024.1481652.
14. Yuan X, Yu L, Li X, Luo J, She H, Yang J, et al. Promoting Education for Sustainable Development Through the Green School Program to Achieve SDGs: Insights From a Case Study of Beijing’s Primary and Secondary Schools. International Journal of Chinese Education. 2024;13(2). doi: 10.1177/2212585x241259192.
15. Sever SD, Tok E. Education for Sustainable Development in Qatar. 2022:329-47. doi: 10.1007/978-981-19-7398-7_17.
16. Soomro RBK, Soomro AB, Sahito Z, Memon I. Human Rights Education &Amp;amp; Sustainable Development Goal 4: Highlighting Intersections &Amp;amp; Synergies Through Mixed Method Research. 2025. doi: 10.21203/rs.3.rs-6365885/v1.
17. Kosasih K. The Role of Human Resource Management in Sustainable Development: A Systematic Literature Review. Demand. 2024;1(2):61-74. doi: 10.62207/q4jya069.
18. Helfaya A, Aboud A. Editorial for the Special Issue “Corporate Governance, Social Responsibility, Innovation, and Sustainable Business Development Goals”. Sustainability. 2023;15(12):9471. doi: 10.3390/su15129471.
19. Köseoğlu MA. Leveraging Entrepreneurship for Environmental Sustainability: A Machine Learning Approach to SDG Achievement. Business Strategy and the Environment. 2025;34(7):7980-8000. doi: 10.1002/bse.70011.
20. Mehmood K, Kautish P, Rashid M, Leong MK, Honglei H. Harvesting Green Futures: Charting The TOE ‐Based Roadmap to Innovation and Sustainability in Manufacturing SMEs. Corporate Social Responsibility and Environmental Management. 2025;33(1):835-52. doi: 10.1002/csr.70203.
21. Sargsyan T. Sustainable Urban Development Policies and Practices in the United States. Czasopismo Geograficzne. 2024;95(4):623-40. doi: 10.12657/czageo-95-26.
22. Veckalne R, Tambovceva T. Evaluating Urban Sustainability in Uzbekistan: A Novel Formula for Empirical Analysis. Sustainability. 2023;15(9):7035. doi: 10.3390/su15097035.
23. Cerquetti M, Montella MM. Meeting Sustainable Development Goals (SDGs) in Museum Evaluation Systems. The Case of the Italian National Museum System (NMS). Sinergie Italian Journal of Management. 2021;39(1):125-47. doi: 10.7433/s114.2021.08.
24. Mahendru M, Arora V, Chatterjee R, Sharma GD, Shahzadi I. From Over-Tourism to Under-Tourism via COVID-19: Lessons for Sustainable Tourism Management. Evaluation Review. 2023;48(1):177-210. doi: 10.1177/0193841x231189805.
25. Marin A, Bocioacă L. Exploring the Relationship Between Tourism and Sustainable Development Goals. Evidence Based on Content Analysis. Proceedings of the International Conference on Business Excellence. 2023;17(1):446-57. doi: 10.2478/picbe-2023-0043.
26. Spencer AJ, Lewis-Cameron A, Roberts S, Walker TB, Watson B, McBean LM. Post-Independence Challenges for Caribbean Tourism Development: A Solution-Driven Approach Through Agenda 2030. Tourism Review. 2023;78(2):580-613. doi: 10.1108/tr-01-2022-0049.
27. Azim H, Johnston A-L, Nixon M, Woodliffe JL, Theunissen R, Suresh RA, et al. Collaborating for Impact: Navigating Partnerships and Overcoming Challenges Across the Sustainable Development Goals. Acs Sustainable Chemistry & Engineering. 2025;13(3):1164-73. doi: 10.1021/acssuschemeng.4c10171.
28. Babacan H. From Crisis to Policy Action: Tackling Climate Change Through SDG 13. The International Journal of Community and Social Development. 2025;7(2):205-21. doi: 10.1177/25166026251351370.
29. Dragicevic A. Deconstructing (De)growth. Sustainable Development. 2025;34(S1):783-92. doi: 10.1002/sd.70199.
30. Poveda CA. The Criticality of Using Frameworks Designed by Consensus (FDC) to Identify and Select Criteria and Indicators to Assess Sustainability Performance of Cities and Communities. Challenges in Sustainability. 2023;11(1):19-33. doi: 10.12924/cis2023.11010019.
31. Dar MS, Khan HH, Bano S. Examining the Impact of Environmental Knowingness and Orientation on Environmental Performance: Mediating Role of Awareness of SGDs. Sage Open. 2025;15(4). doi: 10.1177/21582440251382622.
32. Mensah K, Wieck C, Rudloff B. Sustainable Food Consumption and Sustainable Development Goal 12: Conceptual Challenges for Monitoring and Implementation. Sustainable Development. 2023;32(1):1109-19. doi: 10.1002/sd.2718.
33. Hafez FS, Umar DuA, Taufiq‐Yap YH, Mekhilef S. Energy Scenarios Towards Achieving SDG7 and the Interlinkages With Other Sustainable Development Goals: A Systematic Review. 2021. doi: 10.20944/preprints202104.0342.v1.
34. Irawan B, Simon JC, Alif MZ, Saliman AR, Fatmawati E, Judijanto L. Addressing Educational Inequality Through Sustainable Policies: An Evaluation From the Education Policy and SDGS Perspective in Indonesia. Journal of Law and Sustainable Development. 2024;12(1):e3152. doi: 10.55908/sdgs.v12i1.3152.
35. Saleh SAK, Adly HM. Measuring the Impact of Higher Education in Promoting Sustainable Development Goals: Analysis of the Arab Universities’ Performance. Problemy Ekorozwoju. 2024;19(1):261-74. doi: 10.35784/preko.5384.
36. Pinto O, Casais B. Multilevel Implications for Anti-Consumption Social Marketing Within the Public Policy Framework for SDG Realization: A Systematic Literature Review. International Review on Public and Nonprofit Marketing. 2023;20(3):605-34. doi: 10.1007/s12208-023-00375-5.
37. Trane M, Luisa M, Siragusa A, Pollo R, Lombardi P. Progress by Research to Achieve the Sustainable Development Goals in the EU: A Systematic Literature Review. Sustainability. 2023;15(9):7055. doi: 10.3390/su15097055.
38. Leonavičienė E, Burinskienė A, Peleckis K. Commitment to Sustainable Development and the Role of National Culture. 2022. doi: 10.3846/bm.2022.702.
دانلودها
گاه‌شمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Mohaddeseh Ijavi, Somayeh Ghajari, Ebrahim Givaki (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
