طراحی الگوی مصرف کالاهای فرهنگی در جامعه اوتیسم با رویکرد تحلیل مضامین
کلمات کلیدی:
اوتیسم, الگوی مصرف, کالاهای فرهنگی, تحلیل مضمون, حمایت نهادیچکیده
هدف این پژوهش، طراحی و تبیین یک الگوی مفهومی جامع برای مصرف کالاهای فرهنگی در جامعه افراد دارای اختلال طیف اوتیسم بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون مبتنی بر مدل آتراید–استرلینگ انجام شد. مشارکتکنندگان شامل خبرگان نظری و تجربی (والدین کودکان اوتیسمی و مربیان آموزشی) بودند که با نمونهگیری هدفمند و روش گلولهبرفی تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته گردآوری و با کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. بهمنظور تضمین اعتبار از بازبینی اعضا، هماندیشی با همتایان، مثلثسازی و درگیری طولانیمدت با دادهها استفاده شد. در مجموع 119 مضمون پایه استخراج و در قالب مضامین سازماندهنده و فراگیر ساماندهی شدند . نتایج نشان داد که الگوی مصرف کالاهای فرهنگی در جامعه اوتیسم ماهیتی چندبعدی و تعاملی دارد که تحت تأثیر ویژگیهای فردی، محیطی و نهادی شکل میگیرد. مضامین سازماندهنده شامل ویژگیهای مصرف، کارکردهای درمانی–رشدی، مداخلات آموزشی، حمایتهای نهادی و بومیسازی فرهنگی بودند. همچنین مشخص شد که شیوه مصرف، بیش از نوع و میزان آن، تعیینکننده پیامدهای مثبت مانند بهبود مهارتهای شناختی، عاطفی و اجتماعی است. در مقابل، عدم تنظیم مناسب مصرف میتواند به پیامدهای منفی مانند اضطراب، اضافهبار حسی و انزوا منجر شود. الگوی ارائهشده نشان میدهد که مصرف کالاهای فرهنگی در جامعه اوتیسم یک فرایند ساختاریافته و وابسته به زمینه است که نیازمند طراحی هدفمند، حمایت نهادی و بومیسازی محتوا برای بهینهسازی پیامدهای رشدی و اجتماعی است.
دانلودها
مراجع
1. Wright B, Pearson H, Spikins P, Scott C, Schofield J. Autism and Engagement with Material Culture. Interdisciplinary Science Reviews. 2022;47(1):18-39.
2. Dolan EW. Sensory Issues in Autism May Stem from Co-Occurring Emotional Blindness, Not Autism Itself. 2025.
3. Zhao Z, Shi D, Qi X, Shan Y, Liu X. Family Travel Among People with Autism: Challenges and Support Needs. International Journal of Contemporary Hospitality Management. 2023.
4. Atherton MY, Nakashima S, Cross L. Does the Study of Culture Enrich Our Understanding of Autism? A Cross-Cultural Exploration of Life on the Spectrum in Japan and the West. Journal of Cross-Cultural Psychology. 2023;54(5):610-34.
5. Alaghband-Rad M, Cook J, Russell G. Foucault, Bourdieu, and the Autistic Teacher: A Critical Analysis of Camouflaging. 2023.
6. Bagheri-Rakhneh H, Jafari-Harandi R, Heydari K. The Effectiveness of Music Therapy on Academic Engagement and Academic Vitality in Male Students with Autism Spectrum Disorder. Research in Teaching and Learning. 2024;21(2):1-14. doi: 10.22070/tlr.2024.19151.1597.
7. Talebi A, Kashani-Vahid L, Asaseh M, Afrooz GA, Moradi-Sabzevar M. Comparison of the Effectiveness of Two Intervention Methods Based on Music Software Training and Visual Communication on Stereotyped Movements and Eye-Hand Coordination in Children with Autism. Journal of Applied Psychological Research. 2025;16(2):33-46.
8. Mathew NE, Mallitt KA, Masi A, Katz T, Walker AK, Morris MJ, et al. Dietary Intake in Children on the Autism Spectrum Is Altered and Linked to Differences in Autistic Traits and Sensory Processing Styles. Autism Research. 2022;15(10):1824-39.
9. Simpson HA. Forming Strong Cultural Identities in an Intersecting Space of Indigeneity and Autism Using Participatory Action Research and Digital Storytelling. AlterNative: An International Journal of Indigenous Peoples. 2023:11771801231197838.
10. Korosec K, Backman Bister A, Bojner Horwitz E, colleagues. A Space to Be Myself: Music and Self-Determination in the Lives of Autistic Adults. Psychology of Music. 2025. doi: 10.1177/03057356241305558.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Leyla Mehrdana (Author); Rozita Sepehrnia (Corresponding author); Fatemeh Azizabadi Farahani (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
