طراحی و اعتباریابی الگوی توانمندسازی فردی مبتنی بر شایستگی در سازمان‌های انتظامی: مورد مطالعه فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

  • میثم عزیزآبادی گروه علمی مطالعات تربیتی و برنامه ریزی درسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0000-0792-2313
  • مژگان محمدی نائینی گروه علمی مطالعات تربیتی و برنامه ریزی درسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران. نویسنده مسئول https://orcid.org/0000-0003-0417-3171
  • ذبیح پیرانی گروه روانشناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0003-0788-0744

کلمات کلیدی:

توانمندسازی فردی, شایستگی حرفه‌ای, فرماندهی انتظامی, مدیریت منابع انسانی, مدل‌یابی معادلات ساختاری, نظریه داده‌بنیاد.

چکیده

هدف پژوهش حاضر طراحی و اعتباریابی الگوی توانمندسازی فردی مبتنی بر شایستگی در کارکنان فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران بود. پژوهش حاضر از نظر هدف توسعه‌ای ـ کاربردی و از نظر روش، آمیخته اکتشافی متوالی بود. در بخش کیفی، از نظریه داده‌بنیاد با رویکرد نظام‌مند اشترائوس و کوربین استفاده شد و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۰ نفر از مدیران، فرماندهان و خبرگان حوزه منابع انسانی و آموزش فراجا تا رسیدن به اشباع نظری گردآوری شدند. داده‌های کیفی با کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. در بخش کمی، ۳۷۱ نفر از کارکنان فراجا با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای متناسب انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه پژوهشگرساخته مبتنی بر یافته‌های کیفی بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی، آزمون فریدمن و مدل‌یابی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزئی انجام شد. تحلیل کیفی به استخراج ۸۷ کد باز، پنج بُعد اصلی و ۲۵ مؤلفه منجر شد. ابعاد نهایی شامل بستر ارزشی ـ فرهنگی، شایستگی‌های فردی، عوامل سازمانی تسهیل‌گر، موانع توانمندسازی و پیامدها بودند. در تحلیل کمی، همه بارهای عاملی معنادار بودند و عوامل سازمانی تسهیل‌گر بالاترین رتبه را به دست آوردند. اعتماد و پشتیبانی فرمانده، شایستگی اخلاقی و تقوا و پاکدستی به‌ترتیب مهم‌ترین مؤلفه‌های ابعاد مربوطه بودند. عوامل سازمانی تسهیل‌گر بر شایستگی‌های فردی اثر مثبت و معنادار داشتند (β=۰.۵۳، p<۰.۰۰۱) و شایستگی‌های فردی قوی‌ترین اثر مستقیم را بر پیامدها نشان دادند (β=۰.۶۲، p<۰.۰۰۱). مقدار GOF برابر با ۰.۵۷۸ بود و برازش مطلوب مدل را تأیید کرد. توانمندسازی فردی مبتنی بر شایستگی در فراجا پدیده‌ای چندبعدی است که از تعامل شایستگی‌های اخلاقی و حرفه‌ای کارکنان با اعتماد فرماندهی، اختیار، آموزش، فرهنگ یادگیری و بستر ارزشی سازمان شکل می‌گیرد و الگوی طراحی‌شده از اعتبار تجربی مطلوبی برخوردار است.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

1. Heydarfard R, Rezayati A, editors. Employee Empowerment and Its Impact on Human Resource Performance and Organizational Productivity: A Review Study. 20th International Conference on Management and Humanities Research in Iran; 2025; Tehran.

2. Ameen AAM, Demire HG. Empowerment Strategy and Its Impact on Organizational. 2024.

3. Dyah Handayani DS, Hasanudin. Employee Empowerment as an Agent of Change toward a Sustainable Organization in the Green Economy Paradigm. Journal of Sustainable Development. 2024.

4. Llorente-Alonso M, García-Ael C, Topa G. A Meta-Analysis of Psychological Empowerment: Antecedents, Organizational Outcomes, and Moderating Variables. 2024;43(2):1759-84.

5. Park S, Kim E. The Role of Psychological Empowerment in Enhancing Organizational Performance: Evidence from Knowledge-Based Organizations. Sustainability. 2024;16(3):1287.

6. Oliveira M, Andrade JR, Ratten V, Santos E. Psychological Empowerment for the Future of Work: Evidence from Portugal. Global Business and Organizational Excellence. 2023. doi: 10.1002/joe.22194.

7. Nimran U, Al Musadieq M, Afrianty TW. Empowerment Effect on Competence and Organizational Commitments: Organizational Learning Culture as Moderating. 2024;7(2):2024038.

8. Mirzakhanzadeh M, Mokhtari A, editors. Examining the Necessity of Employee Empowerment in Iranian Public Organizations: A Case Study of the Mashhad Social Security Organization. Third International Conference and Sixth National Conference on Management, Psychology, and Behavioral Sciences; 2024.

9. Khoshhal F, Sargolzaei A, Vazifeh Z. Identifying the Components of an Administrative Employee Empowerment Model Based on Organizational Intelligence and Interpersonal Relations. Management and Education Perspective Quarterly. 2024;6(1):55-78.

10. Shafiei M, Jamshidi H, Ghiyasi M. Examining the Effect of Organizational and Individual Factors on Hospital Managers' Empowerment from the Perspective of Organizational Supervisory Levels. Management and Entrepreneurship Studies. 2024;10(47):231-46.

11. Smith TA. Empowering Environments: The Influence of Organizational Culture on Psychological Empowerment. Journal of Applied Psychology. 2024;109(1):50-67.

12. Pourghafari S, Manzari Tavakoli S, Salajegheh S, Dehghani S. The Impact of Organizational Culture on Employee Voice, with the Mediation of Employee Empowerment. Journal of Management Studies for Improvement and Transformation. 2024;32(108):223-73.

13. Alwali J. Innovative work behavior and psychological empowerment: the importance of inclusive leadership on faculty members in Iraqi higher education institutions. Journal of Organizational Change Management. 2024;37(2):374-90. doi: 10.1108/JOCM-03-2023-0084.

14. Supriyanto AS, Ekowati VM, Rokhman W, Ahamed F, Munir M, Miranti T. Empowerment Leadership as a Predictor of the Organizational Innovation in Higher Education. International Journal of Professional Business Review. 2023;8(2):e01538. doi: 10.26668/businessreview/2023.v8i2.1538.

15. Pourdavood MR, Aghighi A, editors. The Effect of Humble Leadership on Organizational Performance with the Mediating Role of Psychological Empowerment and Innovative Work Behavior. Proceedings of the Seventeenth International Conference on Management, Economics, and Development; 2023; Tehran.

16. Wang Y, Li X, Chen Z. Managerial Empowerment and Project Success in Complex Organizations: The Mediating Role of Collaborative Decision Making. Project Management Journal. 2025;56(1):72-89.

17. Nurcahyo SA. The Role of Organizational Learning Culture and Workplace Empowerment in Improving Workplace Spirituality Through Knowledge Sharing Behavior as a Mediation Variable. International Journal of Islamic Business Ethics. 2024;9(1):15. doi: 10.30659/ijibe.9.1.15-31.

18. Kranthi AK, Rai A, Showry M. Linking resonant leadership and learning organizations: The role of psychological empowerment as a mediator in faculty members among higher educational institutions in India. Acta Psychologica. 2024;248:104365. doi: 10.1016/j.actpsy.2024.104365.

19. Blaique L, Ismail H, Corbin Jr TP, Aldabbas H. Enhancing learning organizations through employee Toughness: Investigating the mediating influence of psychological empowerment. Journal of Workplace Learning. 2025;37(1):41-58. doi: 10.1108/JWL-02-2024-0033.

20. Taqavi Deilami Pour M, Pali S. The effect of psychological empowerment on teachers' job performance with the mediating role of professional identity and psychological well-being. Personal Development and Organizational Transformation. 2025;3(2):1-16. doi: 10.61838/kman.jpdot.152.

21. Kyei-Frimpong M, Kodwo Amoako E, Akwetey-Siaw B, Owusu Boakye K, Nyarko Adu I, Suleman AR, et al. Employee Empowerment and Organizational Commitment among Employees of Star-Rated Hotels in Ghana: Does Perceived Supervisor Support Matter? 2024;16(1):65-83.

22. Soltani R, Zarei Matin H, Parsian M. Investigating the factors affecting the empowerment of managers based on spiritual capital. Journal of Organizational Culture Management. 2025.

23. Baghery Z, Rahimi M. Presentation of an Intra- and Inter-Organizational Strategic Model for Self-Development of Human Resources in Government Organizations in Shiraz. Journal of Human Resource Empowerment. 2025;3:1-25.

24. Moradi A, Ahmadi K, Mousavi Jad SM, Ahmadi F. Examining the Relationship Between Human Resource Empowerment Approaches and the Effectiveness of Human Resource Empowerment Processes Based on Neuroscience Analysis: A Study of Government Organizations in Kurdistan Province. Behavioral Studies in Management Quarterly. 2025;16(41).

25. Mahdizadeh Rostam M, Kowsaryan S, Montazergahim S, Panahi H, Panahi M, Akbarpour Fard M, editors. Identifying and predicting empowerment factors based on organizational structure and knowledge management among employees of Bank Melli in Fars Province. First National Congress on Sustainable Development and Social Responsibility: Challenges and Solutions; 2024: Shiraz.

26. Ojaqi A, Saibani H, Savadi M. Designing a Human Resource Empowerment Model in Sports Organizations. Quarterly Journal of Sports Sciences. 2023.

27. Al-Mamouri MAK, Rahimi Sarshabadrani G, Dakheel AA, Nazari R. Designing an Empowerment Model for Managers of Iraqi Sports Organizations. Organizational Behavior Management Studies in Sport. 2024;11(1):31-42.

28. Dehkordian Nezhad M, Nobakht Ramezani Z, Mohammadian F. Designing a Conceptual Model for Professional Empowerment of Female Managers in Iranian Sport Organizations. Applied Research of Sport Management. 2024;12(4):77-90.

29. Zoubi FA, Alzoubi AA. Leadership Towards Innovation and Organizations Performance: Encouraging Employees Empowerment. International Journal of Theory of Organization and Practice (Ijtop). 2023;3(1):94-110. doi: 10.54489/ijtop.v3i1.246.

چاپ شده

1405-05-01

شماره

دوره 6 شماره 3 (1405): پیاپی 24

نوع مقاله

مقالات

مجوز

حق نشر 2026 میثم عزیزآبادی (نویسنده); مژگان محمدی نائینی (نویسنده مسئول); ذبیح پیرانی (نویسنده)

Creative Commons License

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.

نحوه استناد به مقاله

عزیزآبادی م. ., محمدی نائینی م., & پیرانی ذ. (1405). طراحی و اعتباریابی الگوی توانمندسازی فردی مبتنی بر شایستگی در سازمان‌های انتظامی: مورد مطالعه فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران. نشریه پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه, 6(3), 1-40. https://jsied.org/index.php/jsied/article/view/596