ارائه مدل علی تأثیر عوامل مؤثر بر توسعه فردی بر رضایت شغلی دبیران آموزش و پرورش
کلمات کلیدی:
رضایت شغلی, توسعه فردی, دبیران آموزش و پرورش, توسعه حرفهایچکیده
هدف پژوهش حاضر ارائه مدل علی تأثیر عوامل مؤثر بر توسعه فردی بر رضایت شغلی دبیران آموزش و پرورش و بررسی میزان تأثیر ابعاد مختلف توسعه فردی بر ارتقای رضایت شغلی معلمان بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-همبستگی بود که به شیوه پیمایشی انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دبیران آموزش و پرورش استان فارس در سال تحصیلی 2023–2024 بود. بر اساس فرمول کوکران، 400 پرسشنامه توزیع شد که پس از حذف موارد ناقص، دادههای 385 دبیر مورد تحلیل قرار گرفت. نمونهگیری به روش تصادفی ساده انجام شد. ابزار گردآوری دادهها شامل پرسشنامه رضایت شغلی مینهسوتا (MSQ) و پرسشنامه توسعه فردی قربانیان و همکاران بود. پرسشنامه توسعه فردی دارای شش بعد عوامل فردی، عوامل سازمانی، فرایند توسعه فردی، راهبردهای توسعه فردی، توسعه شخصی و توسعه حرفهای بود. روایی محتوایی ابزارها توسط متخصصان تأیید شد و پایایی آنها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ در سطح مطلوب گزارش گردید. دادهها با استفاده از نرمافزارهای SPSS-24 و SmartPLS-3 و از طریق مدلسازی معادلات ساختاری تحلیل شدند. نتایج نشان داد که تمامی ابعاد توسعه فردی دارای تأثیر مثبت و معنادار بر رضایت شغلی دبیران هستند. عوامل فردی با ضریب مسیر 0.756 و آماره t برابر 8.641 بیشترین تأثیر را بر رضایت شغلی داشت. همچنین عوامل سازمانی (β=0.721)، توسعه شخصی (β=0.682)، فرایند توسعه فردی (β=0.665)، توسعه حرفهای (β=0.636) و راهبردهای توسعه فردی (β=0.596) نیز تأثیر مثبت و معناداری بر رضایت شغلی نشان دادند (p<0.001). شاخص نیکویی برازش مدل (GOF=0.731) بیانگر برازش قوی مدل پژوهش بود. یافتهها نشان دادند که ارتقای تواناییهای فردی، حمایت سازمانی، برنامهریزی توسعهای و توسعه حرفهای معلمان میتواند به طور معناداری رضایت شغلی آنان را افزایش دهد. بر اساس نتایج پژوهش، توسعه فردی به عنوان یکی از مؤلفههای کلیدی در مدیریت منابع انسانی آموزشی میتواند نقش مؤثری در افزایش رضایت شغلی دبیران ایفا کند. توجه به عوامل فردی و سازمانی، طراحی فرایندهای توسعهای هدفمند و حمایت از رشد حرفهای معلمان موجب بهبود کیفیت آموزش، افزایش تعهد سازمانی و ارتقای عملکرد نظام آموزشی خواهد شد. بنابراین، سیاستگذاران و مدیران آموزشی باید برنامههای توسعه فردی را به عنوان راهبردی اساسی برای بهبود محیط آموزشی و ارتقای بهرهوری معلمان مورد توجه قرار دهند.
دانلودها
مراجع
1. Tu L, Jiang H, Dai L. Technostress, Burnout, and Job Satisfaction: An Empirical Study of STEM Teachers’ Well-Being and Performance. Behavioral Sciences. 2025;15(7):992. doi: 10.3390/bs15070992.
2. Hasselbring J. Teacher Emotional Intelligence and Job Satisfaction: Trevecca Nazarene University; 2025.
3. Ghorbanian P, Taghipoorzaheer A, Zamanymighadam A, Ardalan MR. Structural Model of Individual Development of Exceptional School Teachers: Case: Hamadan Province. Educational and Scholastic Studies. 2022;11(3):385-404.
4. Ramadhinta E, Cahyadi E, Sukmawati A. Managerial Competencies Development of Oil Palm Plantation Managers for Industry 4.0 Era. Journal Management & Agriculture. 2022;19(1):34-46. doi: 10.17358/jma.19.1.24.
5. Yu X, Li Z. The Relationship Between Self-Efficacy and Job Satisfaction: A Meta-Analysis From the Perspective of Teacher Mental Health. Healthcare. 2025;13(14):1715. doi: 10.3390/healthcare13141715.
6. Turan C, Demirtaş Z, Fidan K. Investigating the Relationship between Self-Efficacy and Job Satisfaction: A Research on High School Teachers. Eğitim Yansımaları. 2023;7(1):1-12.
7. Rossiandy Y, Indradewa R. The Influence of Self-Efficacy on Job Satisfaction, Organizational Commitment, Motivation and Job Performance in Private School Teachers. Asian Journal of Social and Humanities. 2023;1(10):632-49. doi: 10.59888/ajosh.v1i10.74.
8. Lu D, Zhao G, Lee SY, Jun T. Impact of Motivation and Incentives on Job Performance and Job Satisfaction: An Empirical Study on Dance Teachers’ Career Development. International Journal of Innovative Research and Scientific Studies. 2025;8(7):713-9. doi: 10.53894/ijirss.v8i7.10528.
9. Yildiz VA, Kiliç D. Investigation of the Relationship between Class Teachers' Motivation and Job Satisfaction. International Online Journal of Education and Teaching. 2021;8(1):119-31.
10. Akosile AL, Ekemen MA. The Impact of Core Self-Evaluations on Job Satisfaction and Turnover Intention among Higher Education Academic Staff: Mediating Roles of Intrinsic and Extrinsic Motivation. Behavioral Sciences. 2022;12(7):236. doi: 10.3390/bs12070236.
11. Moosivand M, Solgi M. The Role of Critical Thinking and Psychological Capitals in Predicting Job Satisfaction of Married Teachers in Tehran. Educational and Scholastic Studies. 2022;11(2):577-99.
12. Çengel AB, Elif ATEŞ, Esra UĞUR. Investigating the Relationship Between Critical Thinking Disposition and Job Satisfaction Among Critical Care Nurses. CURARE Journal of Nursing. 2023(1):29-37. doi: 10.26650/CURARE.2023.005.
13. Yusuf MYM, Nuraeni N. The Effect of Perceived Organizational Support, Job Involvement, and Career Development on Job Satisfaction and Its Implications for Organizational Commitment. Sosiohumaniora. 2023;25(1). doi: 10.24198/sosiohumaniora.v25i1.38649.
14. Gaddi ZA, Prado JC, Davalos HA. Constructs of Organizational Support Influencing Job Satisfaction among School Personnel during Pandemic. 2023. doi: 10.47760/cognizance.2023.v03i04.001.
15. Kumar S. A Study on Impact of Performance Management System on Employee Engagement and Job Satisfaction in Healthcare Sector. 2023.
16. Kang H, Mavrogordato M. Examining the Relationship between Multiple Facets of Professional Development and Teacher Job Satisfaction in the United States. Educational Studies. 2023:1-26. doi: 10.1080/03055698.2023.2256921.
17. Ilgan A, Basaran Y. Examining Types and Duration of Teachers' Professional Development Activities and Their Relationship with Job Satisfaction. Acta Educationis Generalis. 2023;13(2):96-119. doi: 10.2478/atd-2023-0016.
18. Grinshtain Y, Avidov Ungar O, Barenboim E. Job Satisfaction and Professional Development among Teachers Working under Two Parallel Top-Down Reforms. Teacher Development. 2023;27(2):214-33. doi: 10.1080/13664530.2023.2169748.
19. Gupta A, Chadha A, Tiwari V, Varma A, Pereira V. Sustainable Training Practices: Predicting Job Satisfaction and Employee Behavior Using Machine Learning Techniques. Asian Business & Management. 2023:1-24. doi: 10.1057/s41291-023-00234-5.
20. Achmad LI, Noermijati N, Rofiaty R, Irawanto DW. Job Satisfaction and Employee Engagement as Mediators of the Relationship Between Talent Development and Intention to Stay in Generation Z Workers. International Journal of Professional Business Review. 2023;8(1):6. doi: 10.26668/businessreview/2023.v8i1.814.
21. Ahmad N, Abdullah MS, Sakarji SR. Examining the Effect of Teamwork and Employee Job Satisfaction in an Organisation. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences. 2023;1(11):1-10. doi: 10.6007/IJARBSS/v13-i11/19418.
22. Bragadóttir H, Kalisch BJ, Flygenring BG, Tryggvadóttir GB. The Relationship of Nursing Teamwork and Job Satisfaction in Hospitals. SAGE Open Nursing. 2023;9:23779608231175027. doi: 10.1177/23779608231175027.
23. Susanto AH, Kramadibrata B. Investigation on the Effect of Work Flexibility Policy on Job Satisfaction and Performance of Millennial Generation Employees in Start-UP Companies in DKI Jakarta. JISIP (Jurnal Ilmu Sosial dan Pendidikan). 2023;7(4):3544-56. doi: 10.58258/jisip.v7i4.6160.
24. Oktavian D, Supeno B. Locus of Control and Job Satisfaction with Work Life Balance as Mediation. Sains Organisasi. 2023;2(2):80-92.
25. Wang H, Lei L. Proactive Personality and Job Satisfaction: Social Support and Hope as Mediators. Current Psychology. 2021:1-10. doi: 10.1007/s12144-021-01379-2.
26. Abdolmanafi V, Shami S, Koraneh AE. Examining the Relationship between Creativity and Resilience in Predicting Nurses' Job Satisfaction during the Covid-19 Pandemic. International Journal of Innovation Management and Organizational Behavior (IJIMOB). 2023;3(3):1-7. doi: 10.61838/kman.ijimob.3.3.1.
27. Ashiq M, Jabeen F, Mahmood K. Workplace Creativity and Job Satisfaction of Academic Librarians: A Perspective of Distributed Leadership Theory. Information Development. 2023;39(3):500-11. doi: 10.1177/02666669221136864.
28. Ghasemi M, Hosseini M, Sharifiarjomand F. Investigating the Mediating Role of Organizational Commitment in the Relationship Between Mentoring and Job Satisfaction. Public Management Researches. 2023;16(60):299-325.
29. Sutanti M, Sandroto CW. Core Self-Evaluation and Job Satisfaction: Mediating Role of Career Commitment. Review of Management and Entrepreneurship. 2021;5(2):93-112. doi: 10.37715/rme.v5i2.1647.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Arefe Hoseinie, Fahime Rajabi, Nooshafarin Safari, Parvane Dodman (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
