ارائه مدلی به منظور سنجش اثربخشی دوره‌های کارآفرینی سیستم آموزش عالی با رویکرد پویایی سیستم

نویسندگان

  • نسرین دیانت‌نژاد گروه مدیریت، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران. نویسنده https://orcid.org/0009-0003-6469-6297
  • علیرضا ایرج‌پور گروه مدیریت صنعتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران. نویسنده مسئول https://orcid.org/0009-0003-2666-7233

کلمات کلیدی:

آموزش کارآفرینی, آموزش عالی, اثربخشی آموزشی, پویایی سیستم, فرایند تحلیل شبکه‌ای فازی, مدل‌سازی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی و ارائه مدلی جامع برای سنجش اثربخشی دوره‌های آموزش کارآفرینی در نظام آموزش عالی با تأکید بر شناسایی، اولویت‌بندی و مدل‌سازی پویای عوامل مؤثر بر اثربخشی این دوره‌ها انجام شد. این پژوهش از نظر کاربرد، کاربردی، از نظر هدف توصیفی-پیمایشی و از نظر رویکرد، آمیخته کیفی-کمی بود. داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای، مصاحبه‌های اکتشافی و پرسشنامه گردآوری شدند. در مرحله نخست، با استفاده از روش سنتزپژوهی، عوامل، مؤلفه‌ها و شاخص‌های مؤثر بر اثربخشی آموزش کارآفرینی شناسایی شدند و نتایج مصاحبه‌های اکتشافی مبنای تدوین ابزار کمی قرار گرفت. سپس مؤلفه‌های شناسایی‌شده با استفاده از فرایند تحلیل شبکه‌ای فازی (FANP) و بر مبنای قضاوت‌های زوجی پاسخ‌دهندگان وزن‌دهی و اولویت‌بندی شدند. در مرحله بعد، روابط علّی میان متغیرها در قالب مدل پویایی سیستم و با استفاده از نرم‌افزار Vensim و رویکرد سطح و جریان مدل‌سازی شد. اعتبار مدل از طریق آزمون‌های ساختار و رفتار بررسی و برای ارزیابی پیامد سیاست‌های مختلف از شبیه‌سازی و تحلیل حساسیت استفاده شد. نتایج FANP نشان داد مهارت‌های مدیریتی با وزن 0.411769 بیشترین سهم را در اثربخشی آموزش کارآفرینی داشتند و پس از آن مهارت‌های فردی با وزن 0.291013، مهارت‌های تجربی با وزن 0.206090 و مهارت‌های کسب‌وکار با وزن 0.089656 قرار گرفتند. نسبت سازگاری کلی 0.0903 و کمتر از 0.10 بود که سازگاری مطلوب قضاوت‌های زوجی را تأیید کرد. در سطح زیرمعیارها، شناسایی فرصت‌ها، تحمل ابهام و ریسک‌پذیری؛ سازمان‌دهی و تیم‌سازی، فعالیت گروهی و یادگیری درباره کسب‌وکار؛ فرصت‌شناسی و آموزش در محیط واقعی؛ و مدیریت پروژه، رهبری آینده‌نگر و برنامه‌ریزی کسب‌وکار در ابعاد مربوطه بیشترین اولویت را به دست آوردند. نتایج شبیه‌سازی پویایی سیستم نیز نشان داد توسعه هم‌زمان چهار دسته مهارت، در مقایسه با تمرکز منفرد یا محدود بر برخی مهارت‌ها، اثربخشی بیشتری در تقویت قصد و رفتار کارآفرینانه، نوآوری، عملکرد سازمانی و محیط کارآفرینانه ایجاد می‌کند. اثربخشی آموزش کارآفرینی در آموزش عالی ماهیتی چندبعدی و پویا دارد و دستیابی به پیامدهای پایدار مستلزم توسعه یکپارچه مهارت‌های مدیریتی، فردی، تجربی و کسب‌وکار است؛ 

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

1. Becher T, Kogan M. Process and Structure in Higher Education: Taylor & Francis; 2025.

2. Rezazadeh Talookolaei G, Salimi L. Centralization and Decentralization in the Higher Education Curriculum System. Second International Conference on Educational Sciences, Psychology, Sport Sciences and Physical Education; Sari2025.

3. Bagheri M. Review of Modern Entrepreneurship Education Models with Emphasis on Key Competencies. Management and Entrepreneurship. 2024;11(2):89-110.

4. Karimi M, Sadeghi H. Designing a University Entrepreneurship Education Model with Emphasis on Innovative Approaches. Quarterly Journal of Higher Education Research. 2023;15(4):75-98.

5. Rezaei A, Samadi N. The Effect of Entrepreneurship Education on the Development of Entrepreneurial Capabilities among Students of Iranian Universities. Quarterly Journal of Entrepreneurship Development. 2024;12(1):45-62.

6. Hosseini S, Moradi K. Evaluating the Effectiveness of Entrepreneurship Education Courses in Enhancing Students' Personal and Social Capabilities. Quarterly Journal of Educational Sciences. 2023;20(3):123-40.

7. Zarei N, Khaleghi M. The Role of Entrepreneurship Education in the Economic Development of Deprived Regions. Quarterly Journal of Economics and Development. 2024;26(1):59-78.

8. Norouzi K, Taheri M. Entrepreneurship Education in Schools: Challenges and Solutions. Quarterly Journal of Educational Management. 2023;24(3):67-85.

9. Blankesteijn MLM. Towards Transformative Experiential Learning in Science- and Technology-Based Entrepreneurship Education for Sustainable Technological Innovation. Journal of Innovation & Knowledge. 2024. doi: 10.1016/j.jik.2024.100544.

10. Jan I. Experiential Learning Theory in Academic Technology Entrepreneurship: Preparing Students for Technopreneur Development. 2024.

11. Saraubon K, Nilsook P, Trongtorsak S. Collaborative Experiential Learning Process for Enhancing Digital Entrepreneurship. Higher Education Studies. 2021.

12. Yousefi A, Rezvani S. An Empirical Study of the Effect of Entrepreneurship Training Workshops on Students' Creativity and Innovation Skills. Quarterly Journal of Entrepreneurship Management Studies. 2024;18(1):29-50.

13. Sitaridis I, Kitsios F. Digital Entrepreneurship and Entrepreneurship Education: A Review of the Literature. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research. 2024. doi: 10.1108/IJEBR-01-2023-0053.

14. Hammoda B. Digital Technology in Entrepreneurship Education: An Overview of the Status Quo. World Scientific; 2024.

15. Setiawan L, Rauf R, Tovan M. Entrepreneurship Education and Digital Transformation: Opportunities and Challenges in Indonesia. 2024.

16. Rahmi E, Darmansyah D, Yulastri A. Bridging Entrepreneurship Education and Digital Transformation: A Novel Experiential Learning Model for Entrepreneurial Mindset Development. 2025. doi: 10.26803/ijlter.24.4.29.

17. Zeng X, Chieng SL, Liu H. Bridging Theory and Practice: Exploring Digital Transformation in Entrepreneurship Education through a Conceptual Curriculum Development Framework in TVET. HKSMP. 2024. doi: 10.54844/vte.2024.0589.

18. Mavlutova I, Spilbergs A, Hermanis J. Digital Transformation in Entrepreneurship Education: The Use of a Digital Tool KABADA and Entrepreneurial Intention of Generation Z. Sustainability. 2023.

19. Mousavi F, Naderi S. Examining the Role of Education Based on Emerging Technologies in Enhancing Students' Entrepreneurial Skills. Quarterly Journal of Information and Communication Technology in Education. 2024;14(2):95-112.

20. Shams Nosrati V, Moazami M. Examining the Effect of Education Quality on the Virtual Education System of Higher Education Institutions. Scientific Quarterly of Management and Leadership Studies in Educational Organizations. 2022;2(3).

21. Mahdavi M, Jalali S. A Comparative Analysis of the Effects of Face-to-Face and Online Education on Students' Entrepreneurial Intention. Quarterly Journal of Educational Research. 2023;19(4):117-35.

22. Soleimani H, Ramezani A. The Effect of Virtual Education Approaches on Enhancing Entrepreneurial Skills. Journal of Innovation in Education. 2024;8(1):51-74.

23. Vecchiarini M, Muldoon J. Experiential Learning in an Online Setting: How Entrepreneurship Education Changed during the COVID-19 Pandemic. Entrepreneurship & Regional Development. 2024. doi: 10.1177/25151274231179194.

24. Adeniyi IS, Al Hamad NM, Adewusi OE, Unachukwu CC, Osawaru B, Onyebuchi CN, et al. E-Learning Platforms in Higher Education: A Comparative Review of the USA and Africa. International Journal of Science and Research Archive. 2024;11(1):1686-97. doi: 10.30574/ijsra.2024.11.1.0283.

25. Foong YP, Pidani R, Sithira Vadivel V, Dongyue Y. Singapore Smart Nation: Journey into a New Digital Landscape for Higher Education. Emerging Technologies in Business: Innovation Strategies for Competitive Advantage. Singapore: Springer Nature Singapore; 2024. p. 281-304.

26. Mahdi Ebadiati O, Ghoreishi M, Shahrashoub ME. The Role of Information Systems in Creating Organizational Competitive Advantage in Higher Education. Seventh National Conference on New Research in Educational Sciences and Psychology in Iran; Tehran2022.

27. Ajali M. Application of an Intelligent Blockchain-Based System for Managing Higher Education Centers. Quarterly Journal of Modern Research in Performance Evaluation. 2023;2(4).

28. Katsamakas E, Pavlov OV, Saklad R. Artificial Intelligence and the Transformation of Higher Education Institutions: A Systems Approach. Sustainability. 2024;16(14):6118. doi: 10.3390/su16146118.

29. Sziegat H. Digital Transformation and Innovation in Teaching and Learning in Entrepreneurship Education in Higher Education. NCSB 2024 Conference Proceedings2024.

30. Tursunbayevich BA. The Influence of Gamification on Student Motivation and Achievement in Higher Education English as a Foreign Language Learning. University Research Base. 2024:94-9.

31. Rafiq S. Investigating the Benefits and Challenges of Interdisciplinary Education in Higher Education Settings. Journal of Social Research Development (JSRD). 2024;5(1):14-. doi: 10.53664/JSRD/05-01-2024-08-87-100.

32. Khorshid S. Exploring the Effect of Transformational Leadership Style on Change-Oriented Voice Behaviors in the Higher Education System Using Structural Equation Modeling. First International Conference on Management Capability, Industrial Engineering, Accounting and Economics; Babol2023.

33. Amiri A. Application of Systems Thinking and System Dynamics in Strategic Management, Organizational Behavior, and Human Resources. Seventh International Conference on Innovation and Research in Management Sciences, Economics and Accounting; Tehran2024.

34. Bagheri Z, Modir Rousta N, Mahin Dehghan S. System Dynamics Methodology in the Higher Education System. Fourteenth National Conference on New Ideas in Humanities and Engineering; Rasht2025.

35. Bakhshandeh M, Zare Mehrjerdi Y. An Integrated Model for Improving Organizational Productivity Based on the Productivity Improvement Cycle, Organizational Systems Thinking, Diagnosis, and System Dynamics: A Case Study of a Project-Oriented Organization. Third International Conference on Systems Thinking in Practice; Mashhad2023.

36. Saemian M, Ahmadvand AM. Evaluating the Effectiveness of Technical and Vocational Training Using a System Dynamics Approach. Second International Conference on New Challenges and Solutions in Industrial Engineering, Management and Accounting; Damghan2021.

دانلودها

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده

شماره

در دست انتشار

نوع مقاله

مقالات

مجوز

حق نشر 2025 Nassrin Dianat Nejad (Author); Alireza Iraj Pour (Corresponding author)

Creative Commons License

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.

نحوه استناد به مقاله

دیانت‌نژاد ن., & ایرج‌پور ع. (2027). ارائه مدلی به منظور سنجش اثربخشی دوره‌های کارآفرینی سیستم آموزش عالی با رویکرد پویایی سیستم. نشریه پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه, 1-29. https://jsied.org/index.php/jsied/article/view/610